Kurşunsuz benzin katkı maddesi tersiyer eterlerinin üretim reaksiyon kinetiği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY OKTAR
Danışman: KIRALİ MÜRTEZAOĞLU
Özet:KURŞUNSUZ BENZİN KATKI MADDESİ TERSİYER ETERLERİN ÜRETİM REAKSİYON KİNETİĞİ (Doktora Tezi) Nuray OKTAR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Şubat 2001 ÖZET Bu çalışmada çevre dostu benzin sentezinde katkı maddesi olarak kullanılan TAEE ve TAME, C5 reaktif olefinlerinin etanol ve metanol ile sıvı fazda sürekli diferansiyel akış reaktöründe muamelesi sonucunda sentezlenmiştir. Çalışmada iki dağılımlı gözenek yapısına sahip kuvvetli asidik reçine olan Amberlit-15 katalizör olarak kullanılmıştır. 2M2B ve 2MlB'nin, ayrıca etanol ve metanolün birbirlerine göre reaktiviteleri 333-363K sıcaklık aralığında karşılaştınlmıştır. Yüksek etanol konsantrasyonlarında, iso-amilenlerin eterifikasyon reaksiyonlarının 2M1B ve 2M2B'ye göre görünür reaksiyon mertebeleri sırasıyla 0.93 ve 0.69 olarak bulunmuştur. 2MlB'nin 2M2B'den, metanolün ise etanolden daha reaktif olduğu görülmüştür. Çalışmada difüzyon direncinin gözlenen hız üzerine etkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında; ethanol, metanol, izobütilen, MTBE, TAME ve reaktif iso-amilenlerin (2M2B, 2M1B), gaz fazında Amberlit 15 üzerinde adsorpsiyon denge sabitleri dolgulu kolon moment tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Alkollerin adsorpsiyon denge sabitleri, İso-olefinlerin ve ilgili tersiyer eterlerin adsorpsiyon denge sabitlerinden iki kat daha büyüktür. Buna rağmen alkollerin görünür adsorpsiyon ısısı değerleri oldukça düşüktür. Metanol ve etanol için görünür adsorpsiyon ısısı değerleri sırasıyla, -6.7 kj/mol ve -8.3kj/mol olarak hesaplanmıştır. Iso-olefinler arasından en yüksek adsorpsiyon denge sabiti değerini ve adsorpsiyon ısısını (-54.2 kj/mole) veren iso-bütilendir. Alkolle daha önceden muamele edilmiş katalizör üzerinde 2M2B'nin adsorpsiyon denge sabiti, işlem görmemiş katalizör üzerinde elde edilen değerden yaklaşık üç kat daha büyüktür. Difüzyon üşencinin; katalizörün makro ve mikro gözeneklerinde aynı mertebede önemli olduğu ikinci moment analizi ile bulunmuştur. Bilim Kodu : 603.02.01 Anahtar Kelimeler : Çevre dostu benzin, TAEE, TAME, 2M2B, 2M1B, etkin difüzyon katsayıları, Amberlit-15 Sayfa Adedi : 213 Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Gülsen Doğu- Doç. Dr. Kırali Mürtezaoğlu