Deltamethrinin tatlı su istakozlarında (Astacus Leptodactylus Esch., 1823) akut toksik etkisi ve toplam hemosit sayısına etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKŞİN GİZEM ARSLAN
Danışman: AYSEL ÇAĞLAN GÜNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, tarımsal zararlılarla mücadele etmek amacıyla kullanılan sentetik piretroitlerden deltamethrinin tatlı su istakozları üzerine akut toksisitesi araştırılmış ve toplam hemosit sayıları üzerine etkisi incelenmiştir. Deneylerde tatlı su ekosistemlerinde indikatör olan tatlı su istakozu türü (Astacus leptodactylus Esch.) kullanılmıştır. 96 saat sürdürülen deneyde LC50 değerleri, probit analiz metodundan yararlanılarak yarı statik biyodeney sistemi tatbik edilerek hesaplanmıştır. Tatlı su istakozlarında (Astacus leptodactylus) deltamethrinin 24, 48, 72 ve 96 saatlik akut LC50 değerleri (%95 güven sınırları) sırasıyla 0,85 μg/L (0,34-104,57 μg/L); 0,50 μg/L (0,22-1,85 μg/L); 0,42 μg/L (0,17-2,09 μg/L) ve 0,23 μg/L (0,09-0,57 μg/L) olarak saptanmıştır. Toplam hemosit sayısının belirlenmesinde 96 saatlik LC50 (0,23 µg/L) değerinin yaklaşık 1/10' u olan 0,02 µg/L deltamethrine maruz kalan tatlı su istakozlarından 24. ve 96. saatlerde hemolenf örnekleri alınmıştır. Toplam hemosit sayıları 96 saat deltamethrine maruz kalma sonucunda istatistik olarak önemli düzeyde artmıştır (p<0,05). Deney grubunda ise ölen tatlı su istakozlarının önce geriye doğru hızlı hızlı hareket ettikleri, dengelerini kaybettikleri sonrasında hareketlerinin yavaşlayıp, ters yatık vaziyette öldükleri gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra deney süresi içerisinde deltamethrine maruz kalan tatlı su istakozlarının diğer bireylere karşı saldırgan olduğu da gözlenmiştir. Sonuç olarak deltamethrinin hedef olmayan canlı türlerinden tatlı su istakozlarında ekstrem toksik etkili olduğu bulunmuştur. Vektör mücadelesi amacıyla alınacak tedbirlerde hedef olmayan canlılara ve ekosisteme yaratacağı etkilerin araştırılması önemlidir.