Çinko takviyesinin sporcuların fiziksel performansları, hematolojik parametreleri ve laktik asit düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KILIÇ
Danışman: MEHMET GÜNAY
Özet:-76- 7. ÖZET Bu çalışmanın amacı, bir eser element olan çinkonun sporcuların fiziksel performanslarına, kan parametrelerine ve laktat düzeylerine olan etkilerinin tespit edilmesidir. Araştırmaya yaşlan 16-22 arasında değişen 20'si aktif güreş yapan 10'u üniversite 1. sınıfta okuyan ve spor yapmayan toplam 30 denek katılmıştır. Deneklerin yaş ortalamaları 1. grup 18,7 ± 2,4 (yaş) yıl, 2. grup 18,6± 1,7 (yaş) yıl, 3.grup 19,4 ± 1,7 (yaş) yıl olan, boy ortalamaları 1. grup 173,4 ± 6,2 cm, 2. grup 175,9 ± 3,4 cm, 3.grup 178,7 ± 5,3 cm olarak belirlenmiştir. Denekler 3 gruba ayrılmıştır. 1. Grup : Çinko takviyeli antrenman grubu 2. Grup : Sadece antrenman grubu 3. Grup : Sadece çinko takviyesi yapılan grup Deneklere çinko takviyesi yapılmadan önce ön testler yapılmıştır. Anaerobik güç, aerobik güç, hematolojik parametreler, magnezyum, çinko, bakır ve laktik asit tayinleri yapılmıştır. Bu testlerden anaerobik ve aerobik güç testi haricindeki testlerde istirahat ve yorgunluk olmak üzere iki kez uygulanmıştır. 1 ay boyunca çinko takviyesi yapılan gruplara 2,5-3 mg/kg çinko yükleme yapılmıştır. Antrenman gruplarına ise 1 ay boyunca 5 gün/hafta ve 90-120 dk antrenman yaptırılmış ve sonrasında yukarıdaki testler aynen tekrarlanmıştır. Her 3 grupta da anaerobik güç testi ön ölçüme göre yorgunluk endeksinde (Fİ) anlamlı bir artış sağlanmıştır (P 0,05). Çinko, balar, magnezyum parametrelerinin ölçümlerinde her 3 grupta da egzersizle birlikte artış sağladığı görülmektedir. Ancak çinko ve balar daki artışlar istatistiksel açıdan anlamlıdır (P<0,05). 1. ve 3. grupta çinko ölçümleri uygulama sonrası istirahat değerleri uygulama öncesine göre anlamlı bulunmuştur (P<0,05). Lökosit, eritrosit ve trambosit değerleri her 3 grupta da egzersizle birlikte artış göstermiştir. Ancak 1. ve 3. grupta eritrosit, uygulama sonrası istirahat değeri uygulama öncesi istirahat değerinden daha yüksek ve anlamlı bulunmuştur (P<0,05). Sonuç olarak; yapılan bu çalışma ve elde ettiğimiz bilgiler doğrultusunda çinko takviyesinin sporcu performansında ve insan sağlığında olumlu katkıları olduğundan çinkonun sporcular tarafından düzenli olarak ve uygun dozda ergojenik yardımcı olarak kullanılmasında fayda görülmektedir..