Teknoloji çağında değişim ajanı olarak bilişim teknolojileri öğretmenleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU EREN
Danışman: Serçin Karataş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:21. yüzyılda eğitim sistemleri, dijital dönüşümün getirdiği değişimlerle karşı karşıyadır. Bu dönüşüm, öğretmenlerin liderliği ve katkılarıyla mümkün hale gelmekte, özellikle Bilişim Teknolojileri öğretmenleri kritik bir rol üstlenmektedir. Değişim ajanı bilişim teknolojileri öğretmenleri öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmelerine katkı sağlarken, dijital yeterliliklerin yaygınlaştırılmasını sağlayarak okullarda ve toplumda dijital dönüşümün öncüsü olurlar. Bu tez kapsamında değişim ajanı bilişim teknolojileri öğretmenlerinin sahip olduğu özellikler, gerçekleştirdikleri uygulamalar, okul ve toplum değişimine etkileri ve onları motive eden unsurlar ile karşılaştıkları zorluklar analiz edilerek, bu rolü destekleyecek bağlamların oluşturulmasına yönelik bir çerçeve sunulması amaçlanmıştır. Bu araştırma, öğretmenlerin bireysel deneyimlerini ve bakış açılarını derinlemesine analiz edebilmek amacıyla nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Tez kapsamında veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Tezin çalışma grubunun seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu okullarında değişim ajanı olarak rol alan Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinden oluşmuştur. Ankara ilinde çeşitli okullarda görev yapan altı bilişim teknolojileri öğretmeni ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler, MAXQDA nitel veri analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen içerik analizi sonuçlarına göre "Değişim Ajanı Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Özellikleri", "Değişim İçin Motive Eden Faktörler", "Ders Kapsamında Yürütülen Faaliyetler", "Ders Dışı Faaliyetler", "Okuldaki Değişime Etki", "Toplumsal Değişime Etki" ve "Okul İçi ve Dışı Destek ve Katılım" olmak üzere 7 tema ile 8 kategori ve 65 alt kategori elde edilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmelerin analizlerinden elde edilen sonuçlar değişim ajanı bilişim teknolojileri öğretmenlerinin toplumda dijital yeterliliklerin yaygınlaştırılması, yapay zekâ farkındalığı, meslektaş-okul-veli-işveren işbirliklerinin geliştirilmesi gibi alanlarda toplumsal dönüşümde önemli bir rol üstlendiklerini göstermektedir. Ayrıca değişim ajanı Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinin yaptıkları uygulamalardaki başarılarının yönetim, meslektaş ve veli desteği ile artarken maddi kaynak eksikliği ve bürokratik engeller ile motivasyonlarının düştüğü bulgularına ulaşılmıştır.