Öğrenme merkezli liderlik ile öğretmen öz yeterliği ve kolektif öğretmen yeterliği arasındaki ilişkide öğretmen mesleki gelişim topluluklarının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASUDE ELİF ŞAHİN
Danışman: Onur Erdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, öğrenme merkezli liderlik ile öğretmen öz yeterliği ve kolektif öğretmen yeterliği arasındaki ilişkide öğretmen mesleki gelişim topluluklarının aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Öğrenme merkezli liderlik, okul ortamında hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin gelişimini desteklemesi açısından oldukça önemlidir. Öğrenme merkezli liderler öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yatırım yaparak sınıf içi uygulamaların kalitesini arttırmaya odaklanır. Araştırmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Ankara'daki devlet okullarında görev yapan 422 öğretmen çalışmaya katılmıştır. Okul müdürlerinin öğrenme merkezli davranışlarını ölçmek maksadıyla Liu vd. (2016b) tarafından geliştirilen öğrenme merkezli liderlik ölçeği, öğretmenlerin mesleki gelişim topluluğu algılarını ölçmek için Wahlstrom ve Louis (2008) tarafından geliştirilen öğretmen mesleki gelişim toplulukları ölçeği, öğretmenlerin öz yeterlik algılarını ölçmek için Tschannen-Moran ve Woolfolk (2001) tarafından geliştirilen öğretmen öz yeterlik ölçeği, öğretmenlerin kolektif yeterlik algılarını ölçmek için Tschannen-Moran ve Barr (2004) tarafından geliştirilen kolektif öğretmen yeterliği ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için kovaryans tabanlı yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analizler SPSS 26 ve Mplus 8.3 programları ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, öğrenme merkezli liderliğin, öğretmen mesleki gelişim toplulukları aracılığıyla kolektif öğretmen yeterliği üzerindeki doğrudan etkisi pozitif ve anlamsız, öğretmen öz yeterliği üzerindeki doğrudan etkisi ise negatif ve anlamsızdır. Öğrenme merkezli liderliğin, öğretmen mesleki gelişim topluluğu aracılığıyla, kolektif öğretmen yeterliği ve öğretmen öz yeterliği üzerindeki dolaylı etkisi pozitif ve anlamlıdır. Bu bulgular, öğrenme merkezli liderliğin, öğretmenlerin kolektif ve öz yeterlikleri üzerinde dolaylı etkisinin yüksek oluşuna dikkat çekmektedir. Bu durum, okul müdürlerinin okul sonuçları üzerindeki etkilerinin dolaylı yollarla elde edildiğini göstermektedir. Liderlik uygulamaları, okul bazında istenen sonuçlara katkıda bulunur ancak katkı çoğunlukla kurumdaki paydaşlar, etkinlikler, öğretmen bağlılığı ve öğretim uygulamaları veya okul kültürü gibi organizasyonel faktörler sayesinde ortaya çıkar. Bu nedenle okul müdürlerinin işbirlikçi kültürü ve profesyonel gelişimi teşvik ettiği stratejiler geliştirilmelidir.