Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin bazı değişkenlere göre incelenmesi (Kayseri ili örneği)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VENHAR KAPLAN
Danışman: NECATİ CEMALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, öğretmenlerin kişilik özellik algılarına göre örgütsel bağlılıklarını gerçekleştirme düzeyini incelemek ve öğretmenlerin kişilik özellikleri ve örgütsel bağlılıklarının cinsiyet, yaş, branş, eğitim kademesi ve mesleki kıdeme göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nicel verilere dayalı genel tarama modeli içinde yer alan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Kayseri ili Kocasinan, Melikgazi ve Talas merkez ilçelerindeki 33 ilkokul ve ortaokulda görev yapan 767 öğretmenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Öğretmenlerin kişisel bilgilerini öğrenmek için kişisel bilgi formu, kişilik özelliklerini değerlendirmek için "Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu" ve örgütsel bağlılıklarını değerlendirmek için de "Örgütsel Bağlılık Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklere ilişkin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmış olup; elde edilen verilerin analizinde, "yüzde", "frekans", "bağımsız örneklemler için t testi", "tek yönlü varyans analizi (Anova)", "Tukey testi (HSD)", "kolerasyon" ve "regresyon" analizlerinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık alt boyutlarından en fazla duygusal bağlılık en az ise devam bağlılığı özelliğini; beş faktör kişiliğin alt boyutlarından en fazla gelişime açıklık ve dışadönüklük, en az da duygusal tutarsızlık/nevrotizm davranışlarını sergiledikleri tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, öğretmenlerde beş faktör kişilik özelliklerinin öz-disiplin ve uyumluluk alt boyutu ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin duygusal tutarsızlık davranışlarının duygusal bağlılığı negatif yönde anlamlı olarak etkilediği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerde örgütsel bağlılık ve beş faktör kişilik özelliklerinin cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, eğitim kademesi ve mesleki kıdeme göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öz-disiplin, uyumluluk, gelişime açıklık ve dışa dönüklük kişilik özellikleri arttıkça, çalıştıkları kuruma yönelik örgütsel bağlılık düzeylerinde de artış meydana gelmektedir. Ulaşılan sonuçlara bağlı olarak öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının artırılmasına yönelik beş faktör kişilik özelliklerinin dikkate alınması, öz-disiplin, gelişime açıklık, dışa dönüklük ve uyumluluk özelliklerinin geliştirilmesi konusunda önerilerde bulunulmuştur.