Kazakistan, Türkistan bölgesindeki hepatit B, C ve D virüslerinin moleküler epidemiyolojisi

SHAKHNOZA SARZHANOVA

Kazakistan, Türkistan bölgesindeki hepatit B, C ve D virüslerinin moleküler epidemiyolojisi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SHAKHNOZA SARZHANOVA

Danışman: GÜLENDAM BOZDAYI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Viral hepatitler halen dünyanın her yerinde yaygın olarak görülen ve ülke ekonomisini olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Günümüzde testlerin artan analitik performansları, otomasyonun getirdiği hız, teşhis ve tedavi yöneteminde ciddi katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Kazakistan'ın Türkistan bölgesi popülasyonundaki hepatit B, C ve D virüslerinin epidemiyolojik durumu ve moleküler profilinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza toplam 881 daimi ikamet eden kişilerin serum örnekleri dahil edilmiştir. Katılımcıların 515'i (%58,4) kadın ve 366'sı (%41,6) erkek olup, yaşları 5-75 (yaş ortalaması: 34,2±17) yıl arasında değişmektedir. Tüm örnekler serolojik ve moleküler yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmamızda anti-HBc ve HBsAg prevalansı sırasıyla %33,4 (%95 güven aralığı [CI], 30,3-36,6) ve %3,6 (%95 CI, 2,6-5,1) olarak saptanmıştır. Katılımcıların %47,4'ü (%95 CI, 44,3-50,9), anti-HBs ≥10.0 mIU/mL titresi gösterirken, %44,2'si (%95 CI, 40,9-47,5) çalışılan tüm HBV belirteçlerine karşı duyarlıydı. Anti-HCV pozitifliği ise %3 (%95 CI, 2,0-4,3) olarak tespit edilmiştir. HBsAg pozitif kişiler arasında anti-HDV prevalansı %12,5 (%95 CI, 4,4-28,7) olarak belirlenmiştir. HBV genotip D ve HDV 1'in ilgili enfeksiyonların %100'ü iken HCV genotip dağılımı 1b %60, 3a %30 ve 2c %10 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, aynı hastalarda yapılan mutasyonel analiz ve ilaç direnci sonucu, 1b subtipi saptanan bir hastada velpatasvir, elbasvir, ledipasvir, daclatasvire direnç ile ilişkili NS5A bölgesinde Y93C/H mutasyonu, yine bir hastada NS5B bölgesinde L159F mutasyonu ile ilişkili sofosbuvire azalmış duyarlılık gözlenmiştir. Ayrıca, I132V, M175L; A39V, Q80G, S122G, Q30R/H, H58P ve C316N aminoasit değişikliği tanımlanmıştır.