Osteoartritli yaşlı bireylerde çevrimiçi hastalık yönetimi eğitimi ve telefonla danışmanlığın ağrı, fonksiyonel durum, öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Evre YILMAZ
Danışman: Ülkü Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışma, Osteoartrit tanısı olan yaşlı bireylere verilen çevrimiçi eğitim ve telefonla danışmanlığın ağrı, fonksiyonel durum, öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırma verileri Ağustos- Kasım 2021 tarihleri arasında Konya’da özel bir hastanede toplanmıştır. Araştırma, 26 müdahale 26 kontrol olmak üzere 52 osteoartrit tanısı olan yaşlı bireyle tamamlanmıştır. Verilen toplanması için “Hasta Tanıtım Formu”, “Vizüel Analog Skala”, “Fonksiyonel Değerlendirme- Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi”, “Artritlerde Öz-etkililik Ölçeği”, “Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü”ve “Telefonla Danışmanlık Takip Formu” kullanılmıştır. Müdahale grubundaki bireylere ilk dört hafta çevrimiçi eğitim uygulanmıştır. Beşinci haftadan sonra dört hafta telefonla danışmanlık verilmiştir. Her iki gruba da ilk, ikinci ve son ölçümde ölçekler uygulanmıştır. Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin ikinci ve son ölçümdeki Vizüel Analog Skala ve Fonksiyonel Değerlendirme- Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi ölçeğinin toplam puanları arasında anlamlı fark olduğu (p<0,05) ve müdahale grubunun puan ortalamalarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Müdahale grubunun toplam Artritlerde Öz-etkililik Ölçeği toplam puanının ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü ölçeğinin toplam puanının kontrol grubunun toplam puanından daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda osteoartrit tanısı olan yaşlı bireylere verilen çevrimiçi eğitimin ve telefonla danışmanlığın ağrı şiddetini azaltmada, fonksiyonel durumu, öz-etkiliği ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili olduğu bulunmuştur. Müdahale grubundaki bireylerin çevrimiçi hastalık yönetimi ile telefonla danışmanlıktan %81’nin çok memnun olduğu sonucu elde edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yaşlı bireylere hastalık yönetimi ile ilgili çevrimiçi eğitim ve telefonla danışmanlık hizmetlerinin arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler : Yaşlı, Osteoartrit, Eğitim, Danışmanlık, Ağrı, Öz-etkililik, Fonksiyonel durum, Yaşam kalitesi