AFGANİSTAN MEYMENE'DE (FARYAB) VERNAKÜLER KONUTMİMARİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: QADRIA SHEWA QADERY
Danışman: Ammar İbrahimgil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Afganistan'ın kuzeybatısında yer alan Faryab bölgesi, tarihsel olarak çeşitli medeniyetlerin yakınlaşması ve kültürel etkilerin kesişmesi için önemli bir kavşak görevi görmüştür. Araştırma konusu olarak seçilen kerpiç malzemenin yerel mimarideki yapım teknikleri, günümüz mimarlık tartışmalarında özellikle "ekolojik" bağlamda ele alınmaktadır. Kerpiç malzeme kullanılarak uygulanan yapım tekniklerinin belgelenmesi bu konuda büyük önem arz etmektedir. Faryab Vilayeti, Meymene şehrindeki geleneksel kerpiç evlerin mimari özelliklerini, yapım tekniklerini, planlama organizasyonu ve kültürel önemini analiz etmektedir. Araştırma, yerel mimaride çevresel sürdürülebilirlik, kültürel değerler ve işlevsel gereksinimlerin entegrasyonunu analiz etmek için altı vaka çalışmasını incelemektedir. Yerel malzemelerin kullanıldığı kerpiç binalar ekolojiye, ekonomiye ve kültürel mirasa fayda sağlamaktadır. Geleneksel bilgi ve mimari miras korunarak sürdürülebilir yerel inşaat uygulamaları garanti altına alınır. Yerel malzemelerin ve uzmanlığın erişilebilirliği sayesinde kerpiç yapıların bakımı ekonomiktir.Çalışma, orta avluları, hiyerarşik mekânsal organizasyonu ve özellikle ev kullanımı ve binanın dayanıklılığını ve performansını artıran titiz toprak seçimi gibi geleneksel inşaat yöntemlerinin uygulanmasını kapsayan karmaşık tasarım modellerini aydınlatmaktadır. Çalışma, konutların iklim adaptasyonu ve özellikle mahremiyet ve sosyal etkileşim gibi yerel kültürel değerlerin somutlaştırılmasıyla ilgili ayırt edici özelliklerini vurgulamaktadır. Bu yapılar mevcut bakım ve adaptasyonda zorluklarla karşılaşsa da, mimari ilkeleri modern sürdürülebilir mimari için önemli içgörüler sağlamaktadır. Çalışma, Meymene'nın kerpiç mimarisinin çevresel, kültürel ve işlevsel faktörleri etkili bir şekilde uyumlaştıran önemli bir mimari geçmişi örneklediğini ve bölgedeki sürdürülebilir bina uygulamaları için uygun içgörüler sağladığını göstermektedir.