Aistear Eğitim Programının okul öncesi dönem çocuklarının benlik algısı ve iyi oluş düzeyleri ile öğretmen çocuk ilişkisi üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ ERATA
Danışman: Saide Özbey
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, "Aistear Eğitim Programı" nın 60-72 aylık çocukların benlik algıları ve iyi oluşları ile öğretmen-çocuk ilişki durumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmada problem durumuna yönelik genel bir anlayış sağlayan nicel verilerle derinlemesine ipuçları vererek bilgi sağlayan nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı "Karma Desen Yöntemi" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test, kalıcılık testi ve kontrol gruplu deneysel model, nitel boyutunda ise durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021–2022 eğitim öğretim yılında Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi anaokullarına devam eden amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 5 yaş grubu 60 çocuktan oluşmaktadır. Program öncesi yapılan ön test analizleri sonucu aralarında anlamlı fark olmayan ve puan farkı az olan gruplardan biri deney, ikisi kontrol grubu olmak üzere üç grup belirlenmiştir. Araştırmada çocuklara ilişkin bilgi edinebilmek için "Genel Bilgi Formu", nicel verilerin elde edilmesinde "Demoulin Çocuklar için Benlik algısı Ölçeği", "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık (PERİK) Ölçeği" ve "Öğrenci Öğretmen İlişki (STRS) Ölçeği" kullanılırken; nitel verilerin elde edilebilmesi için "Araştırmacı Gözlem Notları" "Ebeveyn Görüşme Formu" ve "Öğretmen Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada deney grubuna Aistear programı felsefesi doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan eğitim programı 9 hafta boyunca, haftada 3 gün öğretmen rehberliğinde diğer 2 gün ise öğretmen katılımı olmadan 5 gün boyunca uygulanmıştır. Program "Ben, Çiftlik ve Deniz" konulu 3 farklı temayı kapsayan toplam 27 eğitim etkinliğinden oluşmaktadır. Kontrol grubu çocuklarına ise öğretmenlerin rutin günlük eğitim programı uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; Aistear eğitim programının deney grubundaki çocukların öğretmen-çocuk ilişkisi, benlik algıları ve psikolojik iyi oluş düzeylerinde, kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı farklılık yarattığı saptanmıştır. Nitel analiz sonuçlarına göre deney grubundaki çocukların ebeveynleri ve öğretmeni; uygulanan eğitim programının çocukların öğretmen-çocuk ilişkisi, benlik algıları ve psikolojik iyi oluş düzeylerine yönelik olumlu katkı sağladığını belirtmiştir. Araştırmacı gözlemleri de nicel bulguları ve ebeveyn-öğretmen görüşlerini destekler niteliktedir. Ayrıca araştırmanın nitel bulgularına göre Aistear programının çocukların günlük yaşam, dil ve bilişsel becerilerini de geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Araştırma okul öncesi eğitimde öğrenme merkezlerini temel alan etkin bir okul öncesi eğitim programı örneği oluşturma açısından alana katkı sunmuştur.