Primer sjögren sendromlu hastalarda matriks metalloproteinaz 13 (MMP-13) düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ESER
Danışman: AYLİN SEPİCİ DİNÇEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Matriks metalloproteinazlar (MMP), genel olarak ekstrasellüler matriksin tüm protein bileşenlerini parçalayabilen, birincil matriks bozucu proteazlardır. Romatoljik hastalıklar kas, iskelet sistemi, eklemler ve dolaylı olarak da iç organları ve bütün vücudu etkileyebilen bir hastalık grubudur. Bunlar genel olarak sistemik, otoimmün, kronik seyirli inflamatuar bir hastalıktır. Primer Sjögren Sendromu (pSS), Romatoid Artrit (RA) ve Psöriatik Artrit (PsA) hastalıklarının patofizyolojilerinde kollejenazlar ve jelatinazlar geçerli bir öneme sahiptirler. Yapılan birçok çalışma da farklı MMP türlerinin bu hastalıkların patogenezinde ki rolleri açıklanmaya çalışılmıştır. Biz çalışmamızda, daha önce yapılan çalışmalardan edindiğimiz bilgiler ışığında MMP-13 ve MMP-9'u ele aldık. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı Polikliniği'nde takipli hastalardan gönüllü olarak katılmayı kabul eden pSS'lu 20, RA'li 20, PsA'li 19 ve 15 sağlıklı kişide kontrol grubu olarak alınmıştır. Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar neticesinde; kontrol ile PsA gruplarının MMP-13 seviyeleri ve kontrol ile pSS gruplarının MMP-9 seviyeleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (sırası ile p=0,026, p= 0,040). pSS'de MMP-13 ve MMP-9 seviyeleri arasında 0,01 düzeyinde anlamlı, negatif korelasyon, RA'de sedimantasyon ve MMP-9 seviyeleri arasında 0,01 düzeyinde anlamlı, negatif korelasyon ve PsA'de ise MMP-13 ve MMP-9 seviyeleri arasında 0,05 düzeyinde anlamlı, pozitif korelasyon bulundu. ELİZA ile ölçümü yapılan MMP-13 ve MMP-9 düzeyleri ayrıca HPLC yöntemi ile de çalışıldı. Ölçümlerden elde ettiğimiz kromatogramlar incelendiğinde MMP-13 ve MMP-9 ayrımı yapılamadı ancak MMP düzeylerinin total olarak ölçülebileceğini düşünmekteyiz. pSS, RA, PsA ve hatta birçok hastalıkta MMP-13, MMP-9 ve diğer MMP türleri etkin bir role sahiptir. MMP'lar kompleks moleküllerdir ve hastalıkların patogenezinde bir biyobelirteç veya terapötik hedef olarak gösterilmesi mümkündür. Fakat bu amaca yönelik daha fazla çalışma yapılmalıdır. MMP düzey ölçümlerinin daha kolay, yaygın ve etkin olabilmesi için analiz yöntemlerini geliştirmeye ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın ilerideki metot geliştirme çalışmalarına ışık tutacağını düşünüyoruz.