Safra kanalı taşı olgularında ERCP tekrarının nedenleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESER BOYAR
Danışman: MURAT KEKİLLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Safra kanalı taşları oldukça sık görülen, semptom ve komplikasyonları düşünüldüğünde hem morbidite hem de mortalite açısından önemli bir sağlık problemidir. Sarılık, kolanjit ve pankreatit gibi önemli sorunlara yol açabilmektedir. Komplikasyon riskinin yüksek olması nedeniyle asemptomatik dahi olsa saptanan safra kanalı taşlarının temizlenmesi önerilmektedir. Safra kanalı taşlarında en sık tercih edilen tedavi yöntemi endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografidir (ERCP). ERCP, safra kanalı taşı olgularında önemli başarı oranlarına sahiptir. Buna rağmen hastaya, taşa ve yerleşim yerine bağlı nedenler dolayısıyla taşın ilk ERCP uygulamasında çıkarılması her zaman mümkün olmamaktadır. Zor safra kanalı taşı olan vakalarda tekrarlayan ERCP işlemleri ve biliyer stentleme gerekebilmektedir. Bu çalışmada, koledok taşı nedeniyle ERCP yapılan hastalarda koledok taşının ilk ERCP çıkarılma başarısını saptamayı ve yapılan ERCP'lerde başarısızlığın nedenlerini ortaya çıkarmayı amaçladık. Çalışmamıza Ocak 2020-Aralık 2022 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde ERCP yapılan hastalar dahil edilmiştir. Hastalara bu tarihler arasında yapılan ERCP uygulamalarından koledok taşı nedeniyle ERCP yapılanlar incelenerek kliniğimizin koledok taşı nedenli ERCP başarı oranı ve başarısızlık nedenleri araştırılmıştır. Bulgulara bakıldığında, çalışmamıza koledok taşı nedeniyle 642 hastaya 863 ERCP uygulandığı görülerek dahil edilmiştir. Kliniğimizde koledok taşı nedenli yapılan tüm ERCP'lerde başarı oranı %79,4 bulunmuştur. Başarılı ERCP'lerde ölçülen taş çaplarının ortancası 6 mm (min:0-max:40), başarısızlarda ortalama taş çapı 16,41±11,012 mm ve koledok çap ortalamaları başarılı ERCP'lerde 14,22±5,058, başarısızlarda 18,55±6,069 mm olarak ölçülmüştür. Taş ve koledok çapları başarısız ERCP'lerde daha büyük olup istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür (p<0,05). ERCP tekrar nedenleri sıklık sırasına göre koledoğun kanülize edilememesi (%23), impakte taş (%20,9), multipl taş (%12,8), büyük taş (%10,8), operasyona sekonder anatomik bozukluk (%7,4), hastaların tolere edememesi (%6,1), koledok darlığı (%6,1), operasyon dışı anatomik bozukluklar (%4,1), yüksek kanama riski (%4,1), hastaların genel durum bozukluğu (%2,7), koledok kanalında kateterin ilerletilememesi (%1,4), kanama nedeniyle papillanın görülmemesi (%0,7) olarak sıralanmıştır. Yapılan ilk ERCP'lerdeki başarı oranı %81,5 olduğu görülmüştür. Diğer olgularda taş çıkarılabilmesi için en fazla 5 ERCP uygulamasına ihtiyaç duyulmuştur. Sonuç olarak, kliniğimizde yapılan ERCP uygulamalarının yarısından fazlası koledok taşı nedenli olduğu görülmüştür. Kliniğimizin koledok taşı çıkarma başarısı %80 civarında bulunmuştur. Taş çapları ortalama büyüklüğü beklenilidiği gibi başarısız olunan ERCP uygulamalarında daha yüksek saptanmıştır. Başarısızlık nedenlerinin sıklıklarını belirleyen çalışmalar az olduğu görülmüş olup çalışmamızda ilk ERCP'de taş çıkarılamama nedenlerinin sıklıkları belirlenmeye çalışılmıştır.