Yoga ile duygu düzenleme eğitim programının çocukların psikolojik sağlamlık ve duygu yönetme becerilerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF YORGUN YASAR
Danışman: Gülümser Gültekin Akduman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan "Duyguları Düzenleme Eğitim Programı (DDEP) ve Yoga Destekli Duygu Düzenleme Eğitim Programı (Y-DDEP)'nın çocukların duygu yönetme becerileri ve psikolojik sağlamlıklarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 13'ü deney 1, 17'si deney 2 ve 15'i kontrol grubu olmak üzere toplam 45 çocuk dahil edilmiştir. Araştırma, ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneysel desenle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, TÜBİTAK tarafından desteklenen OSBEP projesi kapsamında geliştirilen Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeğinin "Duyguları Yönetme Becerileri Alt Ölçeği (DYB)" ve Mayr ve Ulich (2009) tarafından geliştirilen Özbey (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK)" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında iki ayrı eğitim programı hazırlanmıştır. Deney 1 grubuna MEB eğitim programına ek olarak Duygu Düzenleme Eğitim Programı, Deney 2 grubuna MEB eğitim programına ek olarak Yoga Destekli Duygu Düzenleme Eğitim Programı uygulanmış ve kontrol grubu ise MEB eğitim programı ile eğitim sürecine devam etmiştir. Deney ve kontrol gruplarına ön testler uygulandıktan sonra eğitim programları deney gruplarına 12 hafta boyunca haftada iki gün toplam 24'er etkinlik olarak uygulanmıştır. Program uygulaması sonrası tüm gruplara son testler uygulanmıştır. Son test uygulanmasından dört hafta sonra ise deney gruplarına kalıcılık testleri uygulanarak verilen eğitimlerin kalıcılığı belirlenmiştir. Yürütülen çalışmada normallik varsayımının test edilmesinde Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizi bölümünde öncelikle tüm grupların DYB ve PERİK ölçeklerinden alınan ön test puan karşılaştırması adına Kruskal Wallis Testi uygulanmış ve grupların ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Veri analizi devamında ise Wilcoxen İşaretli Sıralar Testi, Kruskal Wallis Testi, Bonferroni düzeltmesi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Sonuç olarak DDEP'nın çocukların duyguları yönetme, iletişim kurma, görev yönelimi ve keşfetmekten hoşlanma becerileri üzerinde MEB programına dahil olan çocuklara göre anlamlı bir etkisinin olduğu; atılganlık ve stresle başa çıkma becerilerinde ise MEB programına dahil olan çocukların lehine anlamlı bir etkisinin olduğu ortaya konulmuştur. Y-DDEP'nın çocukların hem duyguları yönetme becerilerini hem de psikolojik sağlamlıklarını olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.