İyiliği büyütmek eğitim programının okul öncesi dönemdeki çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri öz düzenleme becerileri ve psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ ÖZCAN

Danışman: Fatma Tezel Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma 60-72 aylık çocuklara yönelik olarak hazırlanan İyiliği Büyütmek Eğitim Programının (İYİ-BEP) çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri, öz düzenleme becerileri ve psikolojik iyi oluşlarına etkisini incelenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test – son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Denizli İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen deney grubunda 17, kontrol grubunda 17 olmak üzere 60- 72 aylık toplam 34 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve ailelerine ilişkin kişisel bilgileri toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", çocukların sosyo-ahlaki yönelimlerini ölçmek için bu çalışma kapsamında geçerlik güvenirlik çalışması yapılarak Türkçeye uyarlanan "Çocuk Sosyo-Ahlaki Yönelim Ölçeği", çocukların öz düzenleme becerilerini tespit etmek için "Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği" ve çocukların psikolojik iyi oluşlarını belirlemek için "5/6 Yaş Çocuklar İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sürecinde deney grubunda yer alan çocuklara haftada iki gün olmak üzere 12 hafta süresince İyiliği Büyütmek Eğitim Programı uygulanmıştır. Kontrol grubunun eğitim programına herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırma verilerinin analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Friedman Testinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grubuna uygulama öncesi ön test ve uygulama sonrası son testler yapılmıştır. Programın etkisinin kalıcı olup olmadığını belirlemek için deney grubundaki çocuklara eğitim programının uygulanmasından üç hafta sonra kalıcılık testleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre İyiliği Büyütmek Eğitim Programın uygulandığı deney grubunun sosyo-ahlaki yönelim, öz düzenleme ve psikolojik iyi oluş puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği ve deney grubunun son test puanlarının da ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca uygulamadan üç hafta sonra deney grubuna yönelik olarak gerçekleştirilen kalıcılık testi sonuçlarından eğitim programının etkisini devam ettirdiği görülmüştür. Sonuç olarak çocukların gelişim düzeylerine uygun olarak hazırlanan İyiliği Büyütmek Eğitim Programı'nın çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri, öz düzenleme becerileri ve psikolojik iyi oluşlarına olumlu yönde etkide bulunduğu ve programın zamana dayalı ölçümlerinde üç haftalık zaman diliminde de etkisini devam ettirdiği görülmüştür.