Akarsuyu verev kesen köprülerde farklı akım şartlarında meydana gelen taban oyulmalarının deneysel olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLAY DEMİR

Danışman: MÜSTEYDE BADUNA KOÇYİĞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Köprüler ulaşım ağının uzun süre ve yaygın biçimde kullanılan çok önemli elemanlarıdır. Taşkın dönemlerinde akarsu debisinin ani ve önemli miktarda artmasıyla birlikte su seviyesi yükselmekte, köprü ayakları etrafında ciddi oyulmalara ve bu oyulmalardaki artışlara bağlı olarak köprülerin yıkılmalarına veya ağır hasar görmelerine neden olabilmektedir. Bu araştırma kapsamında laboratuvar koşullarında 15°'lik verevlik açısı olan köprü modeli ile temiz su durumunda, basınçlı ve savak tipi akım şartlarında deneyler yapılmış ve verev köprü tabliyesi altında meydana gelen oyulma çukuru derinliği ve şekli ile bu büyüklükler üzerinde etkili olan parametreler incelenmiştir. Çalışmada yaklaşım akım derinliği, kiriş yüksekliği, basınçlı ve savak tipi akım durumları ile tabliyenin verevli olması durumlarının oyulma çukuru derinliğine etkileri ayrı ayrı incelenmiştir. Basınçlı ve savak tipi akım koşullarında temiz su oyulması durumunda elde edilen deney ölçümleri kullanılarak her iki akım durumu için regresyon analizi yapılmış ve iki adet ampirik bağıntı elde edilmiştir. Köprü tabliyesinin akıma dik olması ile 15° verevli olması durumlarındaki maksimum oyulma çukuru derinlikleri karşılaştırılarak verevliğin etkisi incelenmiştir. Kiriş yüksekliğinin artması, tabliyenin verevli olması ve yaklaşım akım derinliğinin küçülmesi maksimum oyulma çukuru derinliğini artıran etkenler olarak tespit edilmiştir. Savak tipi akımla karşılaştırıldığında aynı yaklaşım akım derinliğinde basınçlı akım durumunda oyulma çukuru derinliğinde artış olduğu görülmüştür. Ayrıca boyutsuzlaştırılmış oyulma çukuru profillerinden yararlanarak basınçlı akım durumunda oyulma çukurunun daha geniş olduğu saptanmıştır.