Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve IŞIK
Danışman: Satı Demir
Özet:
Bu araştırma yeme bağımlılığı (YB) olan hemşirelik öğrencilerinde çevrimiçi grupla motivasyonel görüşme (MG)’nin yeme davranışı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırmada 1170 öğrenciden 106 öğrenci YB tanısal ölçütlerini karşılamış ve niyet öncesi/niyet aşamasında olan öğrenciler basit randomizasyon ile gruplara atanmıştır. Araştırmanın örneklemini 29’u müdahale grubu, 30’u kontrol grubu olmak üzere toplam 59 öğrenci oluşturmuştur. Müdahale ve kontrol gruplarına Katılımcı Bilgi Formu, Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YYBÖ), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF-36) uygulanmıştır. Müdahale grubundaki öğrencilere dört grup şeklinde beş oturumluk MG gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi SPPS 25 paket programında değerlendirilmiş; tanımlayıcı istatistikler, ki kare, bağımsız gruplarda t testi ve tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ile doğrusal karma etki modeli kullanılmıştır. MG öncesi müdahale ve kontrol grubundaki öğrencilerin tanımlayıcı özellikleri ile SYBDÖ II ve SF-36 ön test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). MG sonrası ölçümlerde müdahale grubunun SYBDÖ-II toplam puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların yeme bağımlısı olma durumu ve SF-36 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir (p>0.05). Yeme bağımlılığı olan öğrencilere MG uygulanması sağlıklı yaşam davranışlarını artırmıştır. Yeme bağımlılığı olan öğrencilere psikososyal müdahale programları ile desteklenmesi önerilir. Bu çalışma, clinictrials.gov adresine kayıtlıdır, NCT05046938.
Anahtar Kelimeler : Yeme bağımlılığı, Motivasyonel görüşme, Psikiyatri hemşireliği, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Yaşam kalitesi