Taarruz helikopterleri ile tankların muharebe etkinliklerinin AHP ile karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMAL TURĞUT

Danışman: CEVRİYE GENCER

Özet:

TAARRUZ HELİKOPTERLERİ İLE TANKLARIN MUHAREBE ETKİNLİKLERİNİN AHP İLE KARŞILAŞTIRILMASI (Yüksek Lisans Tezi) Cemal TURGUT GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Eylül 2001 ÖZET Bu tez çalışmasında, M60 A3 modeli muharebe tankı ile AH 1W modeli taarruz helikopterinin muharebe etkinlikleri karşılaştırılarak, nispi muharebe etkinliklerini sayısal olarak tespit etme amacı güdülmüştür. Türkiye'nin koşullarında, iki farklı bölge senaryosuna göre, bu iki silahın ülke silahlı kuvvetlerine kazandırdıkları nispi muharebe gücü araştırılmıştır. Yöntem olarak, çok kriterli karar verme tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılmıştır. Öncelikle karşılaştırmada kullanılacak ana ve alt kriterler tespit edilmiştir. Çalışma, bu kriterlerin birbiriyle karşılaştırılması ve silahların karşılaştırılması olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Her iki silahı da yakından tanıyan uzmanlar AHP'ne göre karşılaştırma kriterlerini ve bunların alt kriterlerini değerlendirmişlerdir. Bu değerlendirmelere göre karşılaştırma kriterlerinin ağırlıkları bulunmuştur. Daha sonra da, yine aynı uzmanlar, AH 1W taarruz helikopteri ile M60 A3 muharebe tankının her bir alt kritere göre karşılaştırmasını yapmışlardır. Bu karşılaştırmalarla silahların her bir alt kritere göre nispi üstünlük değerleri bulunmuştur. Daha sonra da AH 1W taarruz helikopterinin M60 A3 tankından nispi olarak ne kadar üstün olduğu tespit edilmiştir. Buna göre İç Anadolu Bölgesi koşullarında muharebe gücü açısından AH 1W taarruzhelikopteri M60 A3 tankından 3,5 kat; Doğu Anadolu Bölgesi koşullarında ise 6,4 kat daha üstün olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca bu yöntemle bulunan sonuçlar Harekat Etkinliği (OLI) metoduyla karşılaştırmıştır. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 605.02.00 Helikopter, Muharebe Tankı, Analitik Hiyerarşi Prosesi, AHP 86 Doç. Dr. Çevriye GENCER