Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hatice Yaşaroğlu
Danışman: FATMA ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giyim ve kuşam bir toplumun içinde yaşadığı coğrafi koşulların, kültürel ve ekonomik özelliklerinin, sahip olduğu değer yargılarının, gelenek ve göreneklerin en önemli ve doğal göstergelerinden biridir. Karadeniz Bölgesini, Doğu Anadolu'ya bağlayan Çin-Trabzon Tarihi İpek yolu ile aynı zamanda Trabzon Tebriz ticaret yolu güzergâhı üzerinde bulunan; Bayburt ve çevresi; kültürel etkileşimlerin de odak noktası olmuştur. Bu etkileşimlerden biride giyim kültürüdür. Ehram dokuması Bayburt ve çevresinde koyunun yününden geleneksel yöntemlerle dokunmakta ve yörede kadınlar dış giyimi olarak giymektedirler. Tarihi çok eskilere dayanan bu dokuma sanatı bölgede varlığını azda olsa sürdürmektedir. Araştırma; eski bir dokuma kültürümüz olan Ehram dokuma sanatının incelenmesidir. Tarihi gelişim içerisinde ehram dokumasının Türk kültürü içindeki yeri ve önemi belirtilerek; ehram üretiminde kullanılan araç-gereçler ile uygulanan teknik ve kullanımları incelenmiştir. Geçmiş ve günümüz örnekleri ele alınarak, günümüz ihtiyaçları doğrultusunda modern tasarımlara taşınması amaçlanmıştır. Bu çalışma hem kavram, hem gelenek, hem de dokuma olarak değer bulması amacıyla yöredeki ehram kültürünü ve bu kültür içinde şekillenen sanat anlayışının özelliklerini incelemeyi ve ortaya çıkartmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle ehram dokumasındaki her rengin ve motifin kendine ait kompozisyon özelliklerinin ortaya konması gerekmektedir. Görünümü aynı olsa bile hiçbir el dokuması bir diğerinin aynısı değildir. Her bir dokuma kendi özgün ortamının ruh ve duygu iklimine sahiptir. Dokuma, dokumacının duygu ve düşünüş biçimini ifade eden soyut varlığının gözle görülebilir hale gelmiş somut ifadesidir. Bu doğrultuda amaçlanan yok olmaya yüz tutmuş ehram dokumacılığın geriye kalan az sayıdaki temsilcilerinin konuyla ilgili bilgi ve birikimlerinden faydalanarak ehram dokumacılığını ve gelecekte artarak devam edecek çalışmalara katkıda bulunabilmektir. Ayrıca bu alanda araştırma yapmak isteyen araştırmacılara, kaynak oluşturması ve kültür değeri olan el sanatlarının gelecek kuşaklara aktarılması da hedeflenen amaçlar arasındadır. Bu araştırma ile ehram dokumasının kumaş araştırmaları yapılmıştır. Her yaş aralıklarına uygun kumaşlar bulunmuştur. 15-30 yaş aralığında beyaz, şekeri boz, 30- 50 yaş aralığında boz(gri), sütlü kahve ve 50- üzeri mor ve siyah renkleri kadınlar tarafından kullanılmıştır. Her rengin ve motifinin 15-30 yaş kadın, 30- 50 yaş kadın ve 50- üzeri yaş kadın aralıkları uygun özelliklerde tasarımlar yapılmıştır bu tasarımlardan yola çıkarak günümüzde giyilebilecek üç özgün çağdaş tasarım çalışması yapılmıştır. Bu tasarımların motifleri ile birlikte uygulaması yapılmıştır. İki yelek bir ceket olmak üzere üç adet özgün tasarım yapılmıştır.