Self-care tendencies and their pain relieving effects in patients with endodontic pain

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HANDE BENGÜ

Danışman: Güven Kayaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, endodontik hastalarda öz bakım davranışlarını öngören sosyodemografik ve dişsel faktörleri belirlemeyi ve çeşitli ağrı giderme yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gazi Üniversitesi endodonti kliniğinde endodontik ağrısı olan hastalar arasında anket uygulanmıştır. Sosyodemografik ve klinik veriler toplanmış, hastalar öz bakım veya resmi bakım yöntemlerini kullanımlarını bildirmiştir. Ağrı giderme, 5'li Likert ölçeği ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizi çok değişkenli lojistik regresyon, Wilcoxon ve Kruskal-Wallis testleri ile Benjamini-Hochberg düzeltmesi kullanılarak yapılmıştır. 356 katılımcının %90'ı öz bakım yöntemlerini tek başına veya resmi bakım ile birlikte kullanmıştır. Maksimum ağrı şiddeti, yaş ve diş kliniği başvuru alışkanlıkları öz bakım davranışlarının öngörücüsü olarak belirlenmiş, ağrı ve yaş tüm koşullarda tutarlı şekilde anlamlı bulunmuştur (P < 0,05 veya < 0,10). Evde uygulanan ağrı giderici yöntemler arasında alkol uygulaması ve intraoral soğuk tedavi öne çıkmıştır (P = 0,001). Profesyonel rehberliğinde kullanılan ilaçlar, NSAİİ'ler hariç, kendi kendine ilaç kullanımına göre daha etkili bulunmuştur (P < 0,001). Hastaların büyük çoğunluğu profesyonel yardım aramadan önce diş ağrısını gidermek için çeşitli öz bakım stratejileri uygulamaktadır. Ağrı şiddeti ve yaş, öz bakım tercihlerinde belirleyici faktörlerdir. Resmi bakım genel olarak daha üstün ağrı giderme sağlarken, bazı evde uygulanan yöntemlerin sınırlı etkinliği olduğu görülmüştür. Bu bulgular, endodontik hastalarda öz bakımın yaygınlığını ve ağrı yönetiminde profesyonel rehberliğin gerekliliğini vurgulamaktadır.