Tarih derslerinde filmlerle değer eğitimi: Kore Savaşı filmlerinin lise öğrencilerinin kök değerleri kazanmasına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEYLA AKCAN

Danışman: TOGAY SEÇKİN BİRBUDAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın genel amacı tarih derslerinde kullanılan Kore Savaşı temalı filmlerin lise öğrencilerinin kök değerleri kazanmasına etkisini ve öğrencilerin uygulamaya yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada nicel araştırma ve nitel araştırma yaklaşımlarının bir arada kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz ve bahar dönemlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Gaziantep ili Şehitkâmil ilçesinde yer alan bir devlet okulunun lise düzeyinde 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada okulun 12. sınıf şubeleri arasından ön test ve sont test deney (iki şube) ve kontrol (iki şube) gruplu toplam 99 öğrenciden oluşan iki grup belirlenmiştir. Veri toplama süresince deney grubu sınıflarında tarih dersleri film araçlarıyla desteklenmiş, kontrol grubu sınıflarına herhangi bir deneysel işlem uygulanmayarak süreç geleneksel yöntemlerle süreç takip edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, Yazıcı'nın (2009) geliştirdiği "Lise öğrencilerinin yurtseverlik tutumları" ölçeği ve Aktaş ve Safran'ın (2012) geliştirdikleri "savaş ve barış tutum ölçeği" yardımı ile toplanmıştır. Toplanan bu nicel verilerin istatistiksel olarak analizi için Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda ise araştırma kapsamında geliştirilen "yarı-yapılandırılmış görüşme formu" ile toplanan nitel veriler, MAXQDA bilgisayar programı yardımı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, geleneksel yöntemlerin uygulandığı kontrol grubu sınıflarında anlamlı herhangi bir farklılığa rastlanmamıştır. Bununla birlikte filmlerle desteklenmiş tarih derslerinin işlendiği deney grubu öğrencilerinin yurtseverlik algılarının olumlu düzeyde etkilendiği, savaş ve barış tutumlarının değişmediği belirlenmiştir. Ayrıca süreç sonunda, deney grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre kendilerine yöneltilen sorulara daha net ve farklı bakış açılarını içeren kapsamlı cevaplar verdiği görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, filmlerle desteklenmiş tarih dersleri, öğrencilerin değerleri öğrenip içselleştirmelerine, farklı bakış açıları geliştirmelerine katkı sağladığı söylenebilir.