Hanehalkı konut yer seçiminde ulaşım ve trafik güvenliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALP GEYİK
Danışman: Ebru Vesile Öcalır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hanehalkı konut yeri seçimi, bireylerin yaşam kalitesi, sosyal ve ekonomik etkileşimleri üzerinde doğrudan etkisi olan çok boyutlu ve dinamik bir karar sürecidir. Bu süreç, bireylerin ulaşım gereksinimleri ve alışkanlıkları doğrultusunda şekillenen hane içi ortak bir karar mekanizmasını içermektedir. Konut yer seçimi kararı iş yerine, okullara, toplu taşımaya ya da sosyal olanaklara yakınlık gibi faktörler gözetilerek alınırken, bu faktörler arasında hane ulaşım maliyeti ve bütçe kısıtları temelinde gerçekleşen ve literatürde de kendine önemli yer bulan bir ödünleşme söz konusudur. Ancak, can, mal ve iş gücü kaybı bağlamında gerek hanehalkı özelinde gerekse toplumsal bazda çok yüksek maliyeti olan trafik güvenliği faktörünün konut yeri seçimine yönelik bu karar mekanizmasındaki yeri pek belirgin değildir. Bağımsız bir faktör olarak görülmemekte, çevresel faktörlerin bir parçası olarak ele alınmakta ve çoğu zaman da ihmal edilmektedir. Uluslararası literatürde konut yeri seçimi ve ulaşım ilişkisinde trafik güvenliğinin doğrudan etkisine dair çalışmalar sınırlı olmakla birlikte, yıllardır trafik güvenliğinin önemli bir sorun teşkil ettiği Türkiye'de de bu bağlamda kapsamlı araştırmalar yok denecek kadar azdır. Gazi Üniversitesi akademik ve idari personeline uygulanan online anket ile elde edilen veriler üzerine kurulu olan bu çalışma; hanehalklarının konut yeri seçiminde ulaşım ve erişilebilirlik faktörlerini nasıl önceliklendirdiği ve bu süreçte trafik güvenliğinin konumu üzerine odaklanmaktadır. Elde edilen bulgular, trafik güvenliği faktörünün dışsal maliyet olması nedeniyle hanehalkları tarafından göz ardı edilmekte olduğunu, bu durumun ise güvenli kentler ve yaşam alanları oluşturmak doğrultusunda merkezi ve yerel yönetimler bazında karar vericiler ve plancılara daha fazla yük ve sorumluluk getirdiğini göstermektedir. Çalışma, getirdiği farklı bakış açısıyla akademik literatürde bir boşluğu doldurmasının yanı sıra kent planlaması ve sürdürülebilir ulaşım politikaları çalışmalarına da katkı sağlayabilecek niteliktedir.