Yoğun bakım ünitesine kabul edilen solid organ maligniteli hastalarda endotelyal aktivasyon ve stres indeksi (EASİX) skorunun mortalite ve klinik sonuçlarla ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYLİN KAZAZİ

Danışman: KAMİL İNCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada yoğun bakım ünitesine (YBÜ) kabul edilen solid organ maligniteli hastalarda yatışın ilk 24 saatinde hesaplanan EASIX skorunun YBÜ mortalitesi ve klinik sonuçlarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2023–Ocak 2026 tarihleri arasında tek merkezde takip edilen, solid organ malignitesi olan 379 kritik hasta retrospektif olarak incelendi. EASIX skoru [LDH × kreatinin / trombosit] formülüyle hesaplandı; hastalar EASIX yüksek (≥3,6) ve düşük (<3,6) gruplara ayrıldı. Mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyonla, ayırt edici performans ise ROC analiziyle değerlendirildi. Bulgular: YBÜ mortalitesi %52,2 idi. EASIX skoru ölen hastalarda anlamlı yüksekti (4,99'a karşı 2,07; p<0,01). Yüksek EASIX grubunda hastalık şiddeti skorları, organ destek gereksinimi ve akut böbrek hasarı daha sıktı (p<0,01). Çok değişkenli analizde APACHE II, yüksek EASIX, laktat ve metastaz bağımsız risk faktörleriydi. EASIX'in AUC değeri (0,655), APACHE II (0,719) ve SOFA'dan (0,720) düşüktü; 3,6 eşik değeri için duyarlılık %56, özgüllük %71 bulundu. Sonuç: EASIX skoru mortalite ve hastalık şiddetiyle ilişkili, pratik ve düşük maliyetli bir belirteçtir; ancak tek başına değil, yerleşik skorları tamamlayıcı olarak kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: EASIX, solid organ malignitesi, yoğun bakım, mortalite, endotel disfonksiyonu