Çevre eğitiminde stem yaklaşımı: Çevreye yönelik tutum, bilgi düzeyi ve öğrenci görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERPİL ÇÜRÜK

Danışman: Halil İbrahim Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma çevre eğitiminde STEM uygulamalarının ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin çevreye ve sorunlarına yönelik tutum ile bilgi düzeyi üzerindeki etkisini incelemek ve çevre eğitiminde STEM yaklaşımına ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim döneminde Van ili Erciş ilçesinde bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde yarı deneysel yöntem, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen, araştırmanın nitel bölümünde ise durum çalışması kullanılmıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının belirleyebilmek amacıyla "Çevresel Tutum Ölçeği", bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla "Çevre Bilgi Testi" kullanılmıştır. Bu veri toplama araçları ön test, olarak kontrol ve deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. STEM uygulamalarıyla ilgili öğrenci görüşlerini belirleyebilmek için deney grubuna "STEM Uygulamaları Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde bağımsız gruplar için t-testi ve bağımlı gruplar için t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde içerik analizi kullanılmıştır Kontrol grubunda öğrenci merkezli çevre eğitimi gerçekleştirilirken, deney grubunda ise çevre eğitiminde STEM yaklaşımı temel alınmış ve araştırmacı tarafından geliştirilen STEM ders planları uygulanmıştır. Kontrol ve deney grubunda aynı çevre eğitimi konularının öğretimi gerçekleştirilmiştir. Uygulama deney ve de kontrol gruplarında aynı araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiş ve 12 hafta sürmüştür. Araştırmanın sonunda hem öğrenci merkezli çevre eğitiminin hem de STEM yaklaşımının çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeylerinin artışında anlamlı düzeyde etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Ancak araştırmanın başında deney ve kontrol grubu öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri benzerken, araştırmanın sonunda deney grubu öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı seviyede daha yüksektir. Bu durum çevre eğitiminde STEM yaklaşımının öğrenci merkezli çevre eğitimine kıyasla çevreye yönelik bilgi ve tutum düzeylerinin gelişiminde daha etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde STEM yaklaşımına yönelik görüşlerinin analizi sonucunda, deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde STEM yaklaşımına yönelik olumlu görüşlerinin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara dayanarak çevre eğitiminde STEM yaklaşımına da yer verilmesi gerektiği önerilebilir.