Obstrüktif uyku apne sendromunda diyaframın sonografık bulgularının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA TAŞKARACA KARABACAK

Danışman: TANSU ULUKAVAK ÇİFTÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS), diyaframın yapısal ve fonksiyonel özelliklerini etkileyebilen uyku ilişkili bir solunum bozukluğudur. Bu çalışma, OSAS'lı bireylerde diyaframın ultrasonografik özelliklerini ayrıntılı olarak değerlendirmeyi ve bu parametrelerin hastalığın varlığı ve şiddetiyle olan ilişkisini araştırmayı amaçlamıştır. Polisomnografi ile tanısı doğrulanmış OSAS olguları ile OSAS dışlanmış sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubunda diyafram kalınlığı, kalınlaşma fraksiyonu (TF), ekskürsiyon ve shear-wave elastografi (SWE) ölçümleri standart bir protokolle gerçekleştirilmiştir. İstirahat ve derin solunum düzeylerinde ölçülen diyafram kalınlığı ve TF değerleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (tüm p>0,05). Ekskürsiyon analizinde yalnızca istirahat ekskürsiyonunda anlamlı farklılık görülmüş (ANOVA p=0,014), yapılan post-hoc değerlendirmede sağlıklı–hafif OSAS (p=0,044) ve hafif–ağır OSAS (p=0,031) grupları arasında fark saptanmış; derin solunum ekskürsiyonunda ise anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Diyafram SWE değerleri OSAS grubunda sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuş (medyan 35,35 vs 29,15 kPa; p 0,05), bu parametrenin OSAS ile ilişkili mekanik değişiklikleri daha bağımsız yansıttığını düşündürmektedir. Lojistik regresyon analizlerinde SWE (p=0,002), oksijen desatürasyon indeksi (p=0,005) ve arousal indeksinin (p=0,010) OSAS varlığını öngören bağımsız değişkenler olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, diyafram SWE'nin OSAS ile ilişkili mekanik değişikliklerin değerlendirilmesinde yararlı olabileceğini ve diyafram fonksiyonunun incelenmesine ek katkı sağlayabileceğini göstermektedir.