Tasarım temelli fen öğretimiyle 7. Sınıf öğrencilerinin iklim okuryazarlıklarının, mühendislik bilgilerinin geliştirilmesi ve tasarım becerilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİN ÇELİK

Danışman: Meltem Irmak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Tasarım Temelli Fen Öğretimi (TTFÖ) yaklaşımıyla 7. sınıf öğrencilerinin iklim okuryazarlığının, mühendislik bilgi düzeyinin geliştirilmesini ve tasarım becerilerinin incelenmesini amaçlamaktadır. İklim değişikliğiyle mücadelede erken yaşlarda çevresel farkındalık kazandırmanın önemi dikkate alındığında, bu çalışma öğrencilerin iklim okuryazarlık düzeylerini artırmayı ve disiplinler arası beceriler edinmelerini hedeflemiştir. Araştırma, 2023–2024 eğitim-öğretim yılı birinci döneminde Ankara ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf düzeyindeki iki şubeden toplam 37 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tek grup ön test–son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak İklim Okuryazarlığı Ölçeği ve Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği kullanılmış; uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilere bu ölçekler uygulanmıştır. Elde edilen veriler bağımlı örneklemler için t-testi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin tasarım becerilerini değerlendirebilmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Tasarım Becerileri Rubriği doğrultusunda öğrencilerin etkinlik kâğıtları ve oluşturdukları prototip ürünler puanlanarak nitel veriler destekleyici olarak kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Tasarım Temelli Fen Öğretimi'nin, öğrencilerin iklim okuryazarlığını artırdığı, mühendislik bilgi düzeylerini geliştirdiği ve tasarım becerileri üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Bu bulgular, fen eğitiminde TTFÖ yaklaşımının öğrenci merkezli, problem çözme odaklı ve bütüncül bir öğrenme ortamı sunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, çevre ve mühendislik temelli disiplinlerin ilköğretim düzeyinde bütünleştirilmesine yönelik uygulamalara katkı sunmayı hedeflemektedir.