Öğretmenlerin mesleki değer okur yazarlığına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA KURT
Danışman: Şaban Çetin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mesleklerini iyi icra eden kişiler; ekonomik büyümeden sosyal gelişmeye, yeniliğe yani toplumun gelişmesine katkıda bulunur. Kişilerin meslekleri iyi icra etmesinin yollarından biride mesleki değer okuryazarlığına sahip olmalarıdır. Mesleki değer okuryazarlığı, bireylerin mesleklerine dair sahip oldukları bilgi ve bu bilgiyi mesleki yaşamlarına yansıtma becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram, bireylerin değişen koşullara uyum sağlayarak kendilerini sürekli olarak geliştirmelerini gerektirir ve el işçiliğinden yüksek vasıflı mesleklere kadar her türlü iş için büyük önem taşır. Ancak öğretmenlerin, toplumda diğer meslek gruplarını yetiştiren bireyler olmaları sebebiyle, mesleki değer okuryazarlıklarının önemi ayrı bir yere sahiptir. Araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki değer okuryazarlığına ilişkin görüşlerini ölçen bir ölçek geliştirmek ve bu ölçeği kullanarak farklı demografik değişkenler açısından öğretmenlerin mesleki değer okuryazarlığı düzeylerini incelemektir. Bu doğrultuda araştırmacı tarafından geliştirilen 40 maddelik ölçek, 300 kişilik bir örneklem grubuna uygulanmış; elde edilen veriler üzerinde AFA, güvenilirlik analizleri ve madde analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizlerin ardından ölçek 31 maddeye indirilmiş ve uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2024 yılında İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Fatih ilçesinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu öğretmenlerden alınan 360 kişilik örneklem üzerinde geliştirilen ölçek uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım sergileyip sergilemediğinin belirlenmesi amacıyla Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilks testleri uygulanmış ve verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Bu nedenle analizlerde non-parametrik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın ilk kısmında, öğretmenlerin mesleki değer okuryazarlığına ilişkin betimsel istatistikler (minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma) hesaplanmış; ikinci kısımda ise cinsiyet, kıdem, anne ve baba eğitim durumu, eğitime katılma durumu gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar olup olmadığını incelemek için Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis H Testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin mesleki değer okuryazarlık düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu, ancak bu düzeyin cinsiyet, kıdem, branş ve ebeveyn eğitim durumu gibi demografik ve mesleki değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, mesleki değer okuryazarlığının bireylerin kişisel ve mesleki gelişim süreçleriyle daha yakından ilişkili olduğunu ve bu gelişimin demografik özelliklerden bağımsız olarak gerçekleştiğini göstermektedir. Bununla birlikte, değerler eğitimi almanın, öğretmenlerin mesleki değer okuryazarlığını artırdığı, ancak bu etkinin sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum, hizmet içi eğitim programlarının öğretmenlerin mesleki değerlerini geliştirme potansiyeline sahip olduğunu, ancak bu programların daha etkili ve sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini işaret etmektedir.