Ratlarda intraperitoneal ozon uygulamasının akciğer iskemi reperfüzyon hasarı üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL MURAT ŞİMŞEK
Danışman: METİN ALKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada ratlarda intraperitoneal ozon uygulamasının akciğer iskemi reperfüzyon hasarı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada ağırlıkları 250-300 gr arasında değişen 22 adet, erkek Wistar albino cinsi rat kullanıldı. Ratlar eşit sayıda ve rastgele 3 gruba ayrıldı (Kontrol, Akciğer İskemi Reperfüzyon+Serum Fizyolojik, Akciğer İskemi Reperfüzyon+Ozon). İntramusküler ketamin ve ksilazin ile sağlanan anestezi sonrasında ratlara trakeostomi açıldı, hayvan tipi mekanik ventilatörle; 30-50 soluk/dk, 0.1-0.2ml/kg tidal volüm altında ventile edildi. Anestezinin idamesi inhale %2 izofluran (Pacharinsak 2023) ile sağlandı, deney boyunca övolemi sağlamak amacıyla deneklere 30 dk'da bir 1 mL intraperitoneal salin enjekte edildi. Ardından tüm gruplara laparotomi yapılarak embolinin önlenmesi amacıyla inferior kaval ven yoluyla 500 Ü/kg heparin uygulandıktan sonra laparotomi kapatıldı. Sonrasında yine tüm gruplara torakotomi yapılarak pulmoner hilus serbestlendi. Kontrol grubuna akciğer iskemi reperfüzyon modeli uygulanmadı. Akciğer IR+SF grubu ve IR+Ozon gruplarına, 60 dakika süreyle akciğer iskemisi ve 60 dakika süreyle reperfüzyon uygulandı. IR+Ozon grubuna, reperfüzyon öncesinde 0.5 mg/kg ozon intraperitoneal olarak uygulandı. IR+SF ve IR+Ozon grubu ratlar reperfüzyon sonrasında, kontrol grubu ratlar ise 120 dakika beklendikten sonra akciğer, karaciğer, böbrek, kalp dokuları alındı. Ardından, 100 mg/kg tiyopental sodyum (Pental Na, İ.E.Ulugay İlaç Sanayi ), intraperitoneal yolla uygulanarak ratlar sakrifiye edildi. Akciğer dokusundan histolojik parametreler ve biyokimyasal yöntemlerle katalaz (CAT) ve malondialdehit (MDA) aktiviteleri çalışıldı. Ratların karaciğer, kalp ve böbrek dokuları da alınarak daha sonra çalışılmak üzere parafin bloklar haline getirilerek saklandı. Biyokimyasal değerlendirme yapmak için ise dokular –80 derecede saklandı. Gruplar MDA düzeyi açısından kendi aralarında kıyaslandığında, gruplar arasında anlamlı fark vardı. İR+SF grubunda kontrol grubuna göre MDA düzeyi anlamlı yüksek bulundu. MDA düzeyi İR+O grubunda İR+SF grubuna göre anlamlı düşük bulundu. Gruplar CAT enzim aktivitesi açısından kendi aralarında kıyaslandığında, gruplar arasında anlamlı fark vardı. İR+SF grubunda kontrol grubuna göre CAT enzim aktivitesi anlamlı düşük bulundu. CAT enzim aktivitesi İR+O grubunda İR+SF grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. Akciğer dokularının histopatolojik değerlendirmesinde ise ve nötrofil infiltrasyonu, hemoraji, interstisyel ödem, hyalin membran oluşumu, hava yollarında epitel hücresi hasarı ve toplam akciğer hasarı skoru gruplar arasında anlamlı olarak farklı bulundu. İpsilateral ve kontralateral akciğer dokusu incelemelerinde, İR grubunda nötrofil infiltrasyonunun, hemorajinin, interstisyel ödemin ve hyalin membran oluşumunun kontrol grubuyla karşılaştırıldığında daha belirgin olduğunu, toplam akciğer hasarı skorunun kontrol grubuna göre belirgin olarak yüksek olduğunu; İR+O grubunda ise nötrofil infiltrasyonu ve hemoraji İR grubuna göre belirgin olarak daha az olduğunu, İR grubuyla karşılaştırıldığında hava yollarında epitel hücresi hasarı ve toplam akciğer hasarı skorunun daha az olduğunu gösterdik. İskemi reperfüzyon hasarının akciğer dokusunda yol açtığı hasarı ve ozonun bu hasar üzerindeki tedavi edici etkisini göstermiş olduk. Bununla beraber, klinik olarak ozon tedavisinin etkin dozda ve yöntemle uygulanabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Ozon, İskemi Reperfüzyon, Akciğer