İnterstisyel akciğer hastalarında üst ekstremite aerobik egzersiz eğitiminin oksijen tüketimi, kas oksijenasyonu ve fiziksel aktivite üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİRE NUR YILDIZ
Danışman: Meral Boşnak Güçlü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnterstisyel akciğer hastalıklarında (İAH) progresyonla artan semptomlar egzersiz kapasitesini azaltır. Alt ekstremiteye kıyasla daha küçük kasları içeren üst ekstremite yüksek şiddetli aralıklı aerobik egzersiz eğitimi (ÜE-HIIT) kardiyopulmoner fonksiyonları iyileştirebilir fakat literatür sınırlıdır. Amacımız İAH hastalarında ÜE-HIIT'ın maksimal egzersiz kapasitesi, kas oksijenasyonu, fiziksel aktivite, solunum fonksiyonları, solunum ve periferik kas kuvveti, inspiratuar kas enduransı, üst ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi, nefes darlığı, yorgunluk, yaşam kalitesi, uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine etkilerini araştırmaktır. Rastgellenmiş, kontrollü, üç kör çalışma. Eğitim grubuna ÜE-HIIT uygulandı. Kontrol grubuna müdahale yapılmadı. Maksimal egzersiz kapasitesi (KPET), kas oksijenasyonu, fiziksel aktivite, solunum fonksiyonları, solunum ve periferik kas kuvveti, inspiratuar kas enduransı, üst ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi [6 dakika peg-board ve ring testi (6-PBRT)], nefes darlığı, yaşam kalitesi [Saint-George Solunum Anketi (SGRQ)], uyku kalitesi [Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)], anksiyete ve depresyon [Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HADÖ)] değerlendirildi. ÜE-HIIT grubunun zirveVO2, solunum ve periferik kas kuvveti, inspiratuar kas enduransı, 6-PBRT halka sayısı kontrol grubuyla kıyaslandığında istatistiksel anlamlı arttı, mMRC, LCADL, YŞÖ, SGRQ, PUKİ ve HADÖ puanları azaldı (p 0,05). İAH hastalarında ÜE-HIIT oksijen tüketimi ve maksimal egzersiz kapasitesi, kas oksijenasyonu, solunum ve periferik kas kuvveti, inspiratuar kas enduransı ve üst ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesi ve uyku kalitesini iyileştirdi. Nefes darlığı, yorgunluk, anksiyete ve depresyon düzeyini azalttı. Solunum fonksiyonları, pulmoner difüzyon kapasitesi ve fiziksel aktivite seviyesini değiştirmedi. ÜE-HIIT, klinikte İAH hastalarının kardiyopulmoner fonksiyonlarını, nefes darlığı ve yorgunluk semptomlarını ve yaşam kalitesini iyileştiren etkili bir yöntemdir, pulmoner rehabilitasyon programlarında tercih edilebilir.