Üst düzey voleybol maçlarında sonuca etki eden bazı faktör ve beceri parametrelerinin analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Necip ARMAN

Danışman: Ekrem Levent İlhan

Özet:

Bu araştırma, kadın ve erkek liginde yer alan takımların oyun özelliklerini ve bu özelliklerden hangi becerilerin maç sonucu üzerinde baskın olduğunu, kadın ve erkek liglerinde maç sonucu üzerine etkili olan becerilerin farklılık gösterip göstermediğini çeşitli saptamalar yaparak ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma, 2021-2022 sezonu Türkiye üst düzey kadınlar ve erkekler liginde 28 takımın oynadığı toplam 360 müsabakadan, takımlar bazında değerlendirildiğinde 720 maç veri analizini kapsamaktadır. Müsabaka verilerine, Türkiye Voleybol Federasyonu’nun resmi internet sitesi üzerinden erişilmiş ve bu veriler tez içerisinde gösterilmiştir. Bununla birlikte, veriler, Data Voley analiz programıyla üretilen maç raporlarından elde edilmiştir. Elde edilen istatistiksel bilgiler her müsabaka için ayrı olacak şekilde hazırlanarak veri formuna kaydedilmiştir. Araştırmada yer alan veriler, IBM SPSS V23 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Cinsiyetler içerisinde galibiyeti etkileyen faktörler iki durumlu karışımlı lojistik regresyon analizi ile verilerin normalliği ise örneklem sayısı 50 ve üzerinde olduğu için Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir. İkili gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi ve normal dağılan verilerin karşılaştırılmasında da Bağımsız iki örnek t testi kullanılmıştır. Gruplara göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, erkeklerde maç sonucunu etkileyen değişkenlerin sıralaması; ace, karşılama hata yüzdesi, blok, atak, servis hatası pozitif karşılama ve rakip hatası olarak tespit edilmiştir. Kadınların maç sonucunu etkileyen değişken sıralaması ise; atak, blok, ace, karşılama hata yüzdesi, servis hata yüzdesi, pozitif karşılama ve rakip hatası şeklinde kaydedilmiştir. Erkeklerdeki tüm parametrelerde galip takımlar mağlup takımlarda yüksek bir oran elde ederken, kadınlarda rakip hatası hariç (galip: 19,00; mağlup: 19,00) tüm parametrelerde galip takımlar lehine bir seyir saptanmıştır. İç/dış saha karşılaştırmasında ise her iki cinsiyette de iç saha lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Bunun yanı sıra cinsiyete göre iç saha ve dış saha maç sonuçlarının dağılımları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ancak iç sahada erkek takımlarının dış sahada ise kadın takımların daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir. Mağlup takımlar karşılaştırmasında; atak, blok ve rakip hatası değişkenlerinde erkekler lehine, servis hata yüzdesi değişkeninde kadınlar lehine anlamlı farklar elde edilmiştir. Galip takımlar karşılaştırmasında; atak, rakip hatası değişkenlerinde erkekler lehine servis hata yüzdesi değişkeninde ise kadınlar lehine anlamlı farklar tespit edilmiştir. Sonuçlar, voleybol takımlarının daha dengeli hale geldiğini ve rekabetin performans parametreleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, takımların ve antrenörlerin analiz sonuçlarını dikkate alarak hazırlık sürecine girmeleri ve muhtemel becerilere odaklanmaları büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler : Takım sporları, voleybol, maç analizi, maç sonucu, tahmin