Lise Tarih Ders Kitaplarında Yer Alan Müze Görsellerinin İşlevsellik Açısından Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KAYNAK
Danışman: Meliha Köse
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı lise tarih ders kitabında yer alan müze görsellerinin eğitim açısından işlevselliğini sorgulamaktır. Bu amaç doğrultusunda ortaöğretimde kullanılan Tarih ders kitapları, nitel bir analiz yöntemi olan dokuman analizi ile incelenmiştir. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Tarih dersinin doğası gereği var olan soyut kavramların öğretilmesinde ve öğrencilerin geçmişe uzanan bir köprü kurabilmesinde görseller önemli bir etkendir. Müze materyalleri tarihi somutlaştırmanın öğrenciye geçmişi yaklaştırmanın etkili araçlarındandır. Bu yüzden ders kitaplarında müze materyallerine ait görsellere her zaman yer verilmiştir. Ancak bu görsellerin ders kitaplarında hangi amaçla ve nasıl kullanıldığı daha önemlidir. Araştırmanın bulgularına göre, incelenen ders kitaplarında kullanılan müze görsellerinin, öğrencinin tarihsel düşünme becerilerine ya da öğrenmelerine katkı sağlamadığı düşünülmektedir. Çünkü müze görsellerinin çoğu anlatılan konuya görsellik sağlamak amacı ile kullanılmıştır. Görsellerin analizi üzerinden herhangi bir etkinlik yapılmadığı ve bundan dolayı programlarda yer alan kazanımları karşılama durumlarının da çok düşük olduğu görülmektedir. Ünite sonu değerlendirme soruları bölümünde ise müze görsellerine yer verilmediği fark edilmektedir. Kullanılan görsellerde ciddi ölçüde görüntü kalitesi sorunu olduğu da rahatlıkla söylenebilir.Tarih öğretiminde amaçlanan tarihsel düşünme becerilerinin öğrencilere kazandırılmasında en önemli kaynakların başında gelmesi ve öğretmen ve öğrenciler tarafından temel başvuru kaynağı da olması nedeniyle ders kitaplarının niteliği, öğretimin de niteliğini belirleyecektir. Müze görsellerinin, aktif öğretimi destekleyecek ve tarih öğretiminin amaçlarına hizmet edecek şekilde kullanımı konusunda, tarih ders kitaplarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.