Multipl myelomlu hastalarda otolog kök hücre nakli sonrası erken dönemde PET ve minimal kalıntı hastalık (MKH) değerlendirmesi prognozla ilişkili midir?

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF IŞIL AY

Danışman: ZÜBEYDE NUR ÖZKURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Multipl myelom (MM), kemik iliğinde klonal plazma hücre çoğalması ile ortaya çıkan hematolojik bir malignitedir. Otolog kök hücre nakli (OKHN), uygun hastalarda standart tedavi yaklaşımı olmakla birlikte, nakil sonrası erken dönemde kalıntı hastalığın saptanması ve hastalığın prognozunun öngörülmesi klinik açıdan önem taşımaktadır. Bu çalışmada, OKHN sonrası erken dönemde yapılan pozitron emisyon tomografisi (PET) değerlendirmesinin ve kemik iliği minimal kalıntı hastalık (MKH) bulgularının prognoz üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Bu geriye dönük çalışmaya, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2015-2025 yılları arasında MM tanısı ile OKHN uygulanan ardışık 107 hasta dahil edildi. OKHN sonrası 2. ayda PET ve çok parametreli akım sitometrisi ile değerlendirilen kemik iliği MKH sonuçları sağ kalım analizleri ile test edildi. OKHN sonrası erken dönemde PET negatif hastalarda ilerlemesiz sağkalımın (İSK) anlamlı olarak daha uzun olduğu saptandı. Benzer şekilde OKHN sonrası 2. ay MKH negatif hastalarda İSK'nin anlamlı olarak daha uzun olduğu bulundu. Ayrıca OKHN sonrası SUVmax değerinin İSK üzerinde bağımsız prognostik değer taşıdığı, OKHN sonrası erken dönemde PET değerlendirmesinin erken ve geç dönem fonksiyonel yüksek riski belirlemede önemli bir parametre olduğu gösterildi. OKHN sonrası 2. ay yanıt değerlendirmesinde, çok iyi kısmi yanıt (ÇİKY) ve üzeri yanıt elde edilen hastalarda, PET ve MKH'nin birlikte negatif olduğu derin yanıt durumunun sağkalım sonuçlarını olumlu yönde etkilediği saptandı. OKHN sonrası erken dönemde PET ve kemik iliği MKH'nin birlikte değerlendirilmesi ile yapılan değerlendirmeler MM hastalarında önemli prognostik bilgi sağlamaktadır. Çalışmamızın sonuçları, OKHN sonrası standart IMWG ölçütlerine göre iyi yanıt sağlanan hastalarda Kİ MRD ve PET ile bütüncül yaklaşımın, derin yanıtı göstermede ve hem erken hem de uzun dönem fonksiyonel yanıta işaret etmekte olduğunu göstermektedir. Henüz standart yaklaşımlar arasında olmasa da OKHN sonrası erken derin yanıt kavramının, nakil sonrası hasta yönetimine ve idame tedavi seçimine yön verebileceği, böylece bireyselleştirilmiş en uygun tedavi yoğunluğu ve süresi için algoritmalarda yer alabileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Multipl myelom, Otolog kök hücre nakli, PET, minimal kalıntı hastalık, prognoz