Tıp Fakültesi Öğrencileri Arasında Talasemi Farkındalık Düzeyi Ve Eğitimin Farkındalığa Olan Etkisinin Araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE KÜRKLÜ TOPÇU
Danışman: Deniz Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin ülkemizde yaygın bir hastalık olan talasemi hastalığı hakkındaki farkındalık düzeyi ve eğitimin bu farkındalığa olan etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Ocak 2023-Haziran 2023 arasında aktif olarak eğitim süreci içinde olan ve randomize olarak seçilen 1,2,3,4,5 ve 6. sınıf tıp fakültesi öğrencileri arasında yapılmış olan saha tabanlı bir anket çalışmasıdır. Anket ile öğrencilerin talasemi hastalığının insidansı, fizyopatolojisi, tanı, tedavi ve prenatal tanı yöntemleri ve hastalığın yönetimine dair temel bilgi düzeyleri sorgulanmıştır. Öğrencilerin bu sorulara verdikleri yanıtlar eğitim düzeylerine göre karşılaştırılmış ve lisans eğitim programı içerisinde verilen eğitimlerin etkisi araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya her sınıftan toplam 369 tıp fakültesi öğrencisi katılmış, katılımcıların %14,9'u 1. sınıf, %17,6'sı 2. sınıf, %16,3'ü 3. sınıf, %14,9'u 4. sınıf, %18,7'si 5. sınıf ve %17,6'sı 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Katılımcıların %46,6'sı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları staj programı içerisinde yer alan dersler de dahil olmak üzere tıp fakültesi eğitim sürecindeki talasemi konulu derslere katılmıştır. Katılımcıların %76,7'si talasemi hastalığı hakkında bilgi sahibi olduğunu düşündüğünü ifade etmiştir ve talasemi konulu derslere katıldığı bilinen öğrencilerin bu konudaki özgüvenlerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür (p 0,05). Talasemi taşıyıcılığı ve hastalığından şüphe edilmesi için birinci basamak tetkik olan tam kan sayımının eritrosit parametrelerine göre değerlendirilme becerisi, tedavi yöntemleri ve doğum öncesi tanı yöntemlerinin bilinirliği, her ne kadar eğitimin pozitif etkisi saptanmış olsa da (p<0,05), tüm öğrenciler arasında beklenenden düşük saptanmıştır. Talasemi hastalığı hakkında sorulan bilgi sorularında en yüksek oranda doğru yanıt veren öğrencilerin daha yakın zamanda pratik ve teorik derslere katılan 4. sınıf öğrencileri olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük çoğunluğu lisans eğitim programı içerisinde yer alan derslerden fayda gördüğünü ifade etmiştir. Öğrencilerin eğitim programıyla ilgili en sık önerisi, derslerde örnek olgu sunumlarının daha fazla tartışılmasının faydalı olabileceği yönündedir. Sonuç: Çalışmamız göstermektedir ki geleceğin hekim adaylarının ülkemizde ve tüm dünyada oldukça yaygın ve önlenebilir bir hastalık olan talasemi hastalığı hakkındaki farkındalık düzeyi oldukça düşüktür ve talasemi konulu derslerin tamamına katılmış ve yakında birer hekim olarak hizmet verecek öğrencilerin dahi çoğu temel konuda bilgi eksiklikleri mevcuttur. Bu eksikliklerin giderilebilmesi için, konusunda uzman kişilerin önerileri ışığında geliştirilecek yeni eğitim ve sağlık politikalarının faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: talasemi, tıp fakültesi öğrencileri, farkındalık, eğitim