Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Biyoloji Ders Kitaplarındaki Soruların ve Biyoloji Öğretim Programı Kazanımlarının İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İrem Su Oçak
Danışman: Nurcan Uzel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı 9., 10., 11. ve 12. sınıf biyoloji ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularının ve biyoloji öğretim programı kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel süreç ve bilgi boyutuna göre incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma materyalini MEB 2021-2022 eğitim-öğretim yılı 9., 10., 11. ve 12. sınıf biyoloji ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın bulgularında bütün kitaplarda bulunan toplam 658 sorunun %49,84'ünün anlama bilişsel boyutunda, %46,04'ünün kavramsal bilgi boyutunda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Soru türlerine bakıldığında ise soruların %43,61'inin çoktan seçmeli soru türünde olduğu görülmüştür. Soruların bilişsel süreç boyutuna bakıldığında sonuçların altbilişsel becerileri ölçmede yoğunlaştığı, üstbilişsel becerilere hitap etmedikleri tespit edilmiştir. Bilgi boyutunun sınıf düzeylerine göre dağılımlarına bakıldığında ise hepsinde kavramsal bilgi boyutunun daha fazla olduğu görülmüştür. Toplam 91 adet kazanımın %62,63'ünün kavramsal bilgi boyutunda ve %68,13'ünün ise anlama bilişsel boyutunda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda biyoloji ders kitaplarında bulunan soruların ve biyoloji öğretim programı kazanımlarının alt düzey beceriler üzerinde durduğu, üst düzey becerileri geliştirmekte yetersiz olduğu görülmüştür. Ünite ve bölüm sonu değerlendirme sorularının ve biyoloji öğretim programı kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel süreç ve bilgi boyutuna dikkat edilerek dengeli bir dağılımda hazırlanması önerilmektedir. Ayrıca öğrencilerde farklı düşünme becerilerini geliştirmek için soru çeşitleri de artırılabilir.