Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Payam NEMATIATTAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşegül Atak Yücel
Eş Danışman: Berivan Bitik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Psöriatik artrit (PsA), genellikle sedef hastalığı olan bireylerde ortaya çıkan, eklem hasarı ve deri bulguları ile seyreden enflamatuvar bir hastalıktır. Nötrofiller, fagositik özelliklerinin yanı sıra, "Nötrofil Ekstraselüler Tuzakları (NET)" olarak adlandırılan farklı bir patojen öldürme stratejisi de kullanırlar. NETozis sırasında, nötrofiller kromatinlerini antimikrobiyal peptitlerle birlikte hücre dışı ortama salarlar. NET'lerin, bazı regülasyon mekanizmalarının bozulması durumunda konakta doku hasarlarına, otoimmün ve/veya otoenflamatuvar sürecin gelişimine neden olabileceği bildirilmiştir. Bu çalışmada, PsA’lı hastaların nötrofillerinin romatoid artrit hastaları ve sağlıklı bireylere göre NET formasyonunu indükleme kabiliyeti ve bunun hastalığın şiddeti ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmaya 22 Romatoid Artrit (RA)’lı, 22 PsA’lı hasta ve 22 sağlıklı gönüllü olacak şekilde 3 grup dahil edilmesi planlandı. Nötrofiller, periferik venöz kandan dansite gradyanı separasyon yöntemiyle izole edildi; ticari olarak mevcut olan NETozis Test Kiti, NETozis ex vivo sürecini incelemek için kullanıldı. İlaveten, PsA’lı hastalardan alınan serumların sağlıklı kişilerin nötrofillerinden salınan NET'leri parçalama kabiliyetini belirlemek için, nötrofil hücre kültüründe oluşan NET'leri PsA'lı hastaların serumu ile 6 saat inkübe ederek çalışıldı. Bu çalışmalara ek olarak, serumda NET formasyonunu etkileyebilecek bir faktör olan katelisidin ailesinden bir insan antimikrobiyal peptidi olan LL-37 düzeyi enzime bağlı immünosorbent assay (ELISA) metodu ile ölçüldü ve üç grup arasında karşılaştırma yapıldı. Sağlıklı kontrol grubuna kıyasla PsA ve RA gruplarındaki nötrofillerde NET formasyonunun daha yüksek olduğu bulundu. PsA’lı hastalardan izole edilen nötrofillerin, PMA ile uyarıldığında NETozis gerçekleştirmeye daha hassas oldukları ve daha fazla NET ürettikleri bulundu. PsA’lı hastalarda NET degradasyon kabiliyeti, RA’lı hastalar ve sağlıklı kişilerle karşılaştırıldığında daha düşüktü. LL-37 düzeyleri PsA grubunda, RA grubu ve sağlıklı kişilere göre daha yüksek bulundu. LL-37'nin kronik enflamasyon yolağının araştırılması ve NETozis'in PsA patogenezindeki rolü ve hastalık aktivitesini yansıtan bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini açığa kavuşturmak için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler : Psöriatik artrit, Romatoid artrit, NETozis, LL-37