Ciddi toplum kökenli pnömoni ile başvuran hastaların tanı ve tedavi yaklaşımlarının ulusal ve uluslararası rehberlere göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANİFE MİRAC MAVİ
Danışman: Pınar Aysert Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ciddi toplum kökenli pnömoni (TKP), yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatış ve yüksek mortalite ile seyreden bir hastalık olup erken ve doğru başlanan ampirik tedavi sağkalım üzerine etkilidir. Çalışmamızda, acil servise ciddi TKP ile başvuran hastalarda rehberlere uygun ampirik tedavi başlamanın 30 günlük mortaliteye etkisinin değerlendirilmesini amaçlanmıştır. Diğer amaçlar; hastaların klinik ve mikrobiyolojik özelliklerini incelemek, beta-laktam + makrolid (BM) ve beta laktam + florokinolon (BF) kombinasyonlarını karşılaştırmaktır. Çalışmamızda 2022-2024 yılları arasında hastanemiz erişkin acil servisi, enfeksiyon ve göğüs hastalıkları bölümlerine ciddi TKP ile başvuran ve yatışı yapılan, 18 yaş ve üzeri hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Tanı ve tedavi yaklaşımları Türk Torak Derneği (TTD) 2021 ve IDSA 2019 TKP rehberlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmaya 352 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %46'sında mikrobiyolojik etken saptanmıştır. En sık saptanan bakteriyel etken S.aureus (n=28, %8); viral etken SARS-COV-2 (n=52, %14,8) olmuştur. Kan kültürü alınan hastaların %6,7'sinde bakteriyemi mevcuttur. Hastaların %75'i YBÜ'de takip edilmiştir. 30 günlük mortalite %28,7 saptanmıştır. Solid malignite varlığı ve PSI skorundaki artış mortalite için bağımsız risk faktörleridir. Ampirik tedavide IDSA rehberine uyum oranı %60, TTD rehberine uyum oranı %38 bulunmuştur. Rehberlere uygun olmayan tedavi ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. BM ve BF tedavi grupları arasında mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamış olup yoğun bakıma gidiş BM grubunda daha düşük (%72,4 vs %89,7, p=0,023) bulunmuştur. Sonuç olarak ciddi TKP'de rehberlere uygun ampirik tedavinin mortalite üzerine anlamlı bir etkisi gösterilememiştir. BM kombinasyonunda yoğun bakıma gidişin azalması, tedavi seçiminde klinik açıdan önemli bir bulgu olarak değerlendirilebilir. Anahtar kelimeler: Toplum kökenli pnömoni, Rehbere uygun tedavi, Mortalite