Orhan Kemal'in Baba Evi ve Avare Yıllar adlı eserlerindeki kültürel unsurların İngilizceye çevirisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖZTÜRK

Danışman: MUSTAFA KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebî eserler, bir toplumun kültürel özelliklerini yansıtmada önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle, edebî çeviri iki farklı kültür arasında bir etkileşim aracıdır ve köprü görevi görür. Edebî metinlerin çevirisinde, kültürel unsurların önemi büyüktür. İki ayrı kültür arasındaki mesafe nedeniyle kaynak metindeki kültürel unsurlar erek metin okuyucusu tarafından tam olarak anlaşılmayabilir ya da erek edebiyat dizgesinde kabul görmeyebilir. Bu çalışmanın amacı Orhan Kemal'in Baba Evi ve Avare Yıllar adlı eserlerindeki kültürel unsurların İngilizce çevirilerini Peter Newmark'ın (1988) çeviri yöntemleri ve Lawrence Venuti'nin (1995) çeviri stratejilerine göre incelemektir. Bu amaçla, Baba Evi-Avare Yıllar, Küçük Adamın Romanı 1-2 (2013) ve Cengiz Lugal tarafından My Father's House-The Idle Years, The Story of Little Man, 1-2 (2013) adıyla çevrilen eserler kaynak olarak seçilmiştir. Romandan seçilen örnekler öncelikle Newmark'ın kültürel unsurlar sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Daha sonra, çevirmenin Newmark'ın çeviri yöntemlerinden hangilerini ağırlıklı olarak kullandığı belirlenmiştir. Bu tercihlerden yola çıkarak romanda Venuti'nin hangi stratejisinin daha baskın olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, çevirmenin erek metin odaklı bir çeviri stratejisi benimsediği görülmüştür. Çevirmen, ağırlık olarak işlevsel çeviri, uyarlama ve çıkarma yöntemlerini kullandığı ve buna bağlı olarak da erek metinde baskın olan stratejinin yerlileştirme olduğu görülmüştür.