Türkiye'deki tıp fakültelerinin mezuniyet öncesi tıp eğitiminde çocuk sağlığı ve hastalıkları müfredatlarının ulusal çekirdek eğitim programı 2020 (UÇEP-2020) ile uyumu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Saliha ŞENEL

Danışman: Işıl İrem Budakoğlu

Özet:

Tıp fakülteleri eğitim programlarını temel yeterlilikler ve lisans düzeyinde geliştirilen güçlü bir çerçeve üzerine inşa etmelidir. Planlanan eğitim programlarının yeterliliğinin belirlenmesi, iyileştirilmesi ve geliştirilmesinde program değerlendirmeleri önemli bir role sahiptir.

Bu çalışmanın amacı; Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2020’de (UÇEP-2020) yer alan "Çekirdek Hastalıklar/Klinik Problemler", "Temel Hekimlik Uygulamaları", "Davranışsal, Sosyal ve Beşeri Bilimler" ve "Klinik Semptom/Bulgu/Durum" listelerinin, ülkemizdeki tıp fakültelerinin mezuniyet öncesi çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim programlarında örtüşme durumunu/uyumunu değerlendirmektir.

Bu araştırma tanımlayıcı bir tasarıma sahiptir. Araştırmanın örneklemini ülkemizdeki 26 tıp fakültesi oluşturdu. Veriler elektronik olarak toplandı. İlk aşamada alan uzmanlarının görüşleri alınarak karşılaştırma listeleri oluşturuldu. Fakültelerin çocuk sağlığı ve hastalıkları müfredat içerikleri Microsoft® Excel elektronik dosyasına girilerek, hazırlanan karşılaştırma listeleri üzerinden örtüşme düzeyi değerlendirildi. Fakültelere ait verilerin düzenlenmesinde Microsoft® Excel Programının filtre özelliğinden yararlanıldı.

Araştırmaya katılan fakültelerin çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim programlarının UÇEP-2020 ile genel örtüşme düzeyi oldukça düşük bulunmuştur (%20,47). Fakültelerin UÇEP-2020’de yer alan ‘Çekirdek Hastalıklar/Klinik Problemler’, ‘Klinik Semptom/Bulgu/Durum’, ‘Temel Hekimlik Uygulamaları’ ve ‘Davranışsal, Sosyal ve Beşeri Bilimler’ listeleriyle örtüşme düzeyleri sırasıyla%31,69, %15,38, %22,60 ve %2,41 olarak saptandı. UÇEP-2020’de yer alan ve çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim programlarında en çok anlatılan konu başlıkları; ‘Akut böbrek hasarı, Alerjik reaksiyon, Doğuştan metabolik hastalıklar, Yenidoğan sarılığı, Anemi, Ateş, Çocuk ve yenidoğan muayenesi, Batın muayenesi, Yenidoğan canlandırması ve Beslenme’ oldu. ‘Genetik hastalıklarda tanı/yaklaşım ve Dismorfik çocuğa yaklaşım’ konuları, UÇEP-2020 listelerinde yer almasa da ek olarak en çok anlatılan konu başlıkları olarak belirlendi. Fakültelerin çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim programı kapsamında anlattıkları Çekirdek Hastalıklar/Klinik Problemler konularının en çok ‘Ön tanı’ öğrenme düzeyinde olduğu tespit edildi.

Araştırmanın sonucunda; fakültelerin çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitimin programlarının, UÇEP- 2020’de yer alan alt listelere örtüşme düzeylerinin düşük olduğu görüldü. Tıp fakültelerinin çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim programlarını özellikle ‘Temel Hekimlik Uygulamaları- Davranışsal, Sosyal ve Beşeri Bilimler’ konuları açısından zenginleştirmeleri önemlidir. Bunun yanı sıra UÇEP-2020’nin bazı bölümlerinin kullanıcı/uygulayıcı açsından daha anlaşılır şekilde sadeleştirilmesi, tıp eğitimine entegrasyonunu kolaylaştırabilir. UÇEP-2020’ye ek olarak en çok anlatılan konu başlıklarının seçmeli modüller şeklinde UÇEP’e entegrasyonu önerilmektedir.

Anahtar kelimeler : Çekirdek eğitim programı; Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2020, UÇEP-2020; çocuk sağlığı ve hastalıkları, program değerlendirme