Çift fazlı çeliklerin oda sıcaklığı deformasyon yaşlanması üzerine bir çalışma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUĞRA ŞAHİN

Danışman: AHMET GÜRAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Otomotiv sektöründe geniş kullanım alanı olan çift fazlı çeliklerin oda sıcaklığında gerinim yaşlanması sonundaki çekme özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla DP600 çift fazlı çeliği kullanılmıştır. Ayrıca bu çelikler 890 oC'den su verilip ardından tekrar 733 oC sıcaklıklarda su verilerek ferritik matriste daha fazla martensit hacim oranı üretilmiştir. İki farklı ferrit + martensit mikroyapısına sahip bu çelik numunelere %6 ve %12 ön gerinim yapılmış daha sonra oda sıcaklığında 1-2-3 ve 4 ay süre sonunda gerinim yaşlanması uygulanmıştır. Çift fazlı çeliklerin oda sıcaklığı statik gerinim yaşlanma süresi ve artan martensit hacim oranına bağlı olarak sertlik, akma ve maksimum çekme gerilme değerleri artmış olup, genel olarak kopma birim uzama değerlerinde düşüş olduğu görülmüştür. Kırık yüzey incelemelerinde ise yine artan yaşlanma süresi ve martensit hacim oranına bağlı olarak taneler arası sünek kırılmadan tane içi gevrek kırılma davranışına doğru bir eğilim gerçekleşmiştir. Bu çalışma ile şekillendirilen çift fazlı çeliklerin oda sıcaklığında mekanik özelliklerinin önemli ölçüde değişeceği ve bu çeliklerin temel özelliği olan sürekli akma davranışlarının zamanla yitirileceğini gösterilmiştir.