1939-1960 yılları arası lise tarih ders kitaplarında inkılaplar konusunun ele alınışı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALAATTİN GALİP
Danışman: TOGAY SEÇKİN BİRBUDAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 tarihinde başlatmış olduğu Milli Mücadele 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin ilan edilmesiyle sonuçlanmıştır. Cumhuriyet'in ilanın ardından Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde ülkenin gelişimini ve kalkınmasını önceleyen bir süreç başlamıştır. Bu süreçte çeşitli alanlarda bir dizi inkılap yapılmıştır. Araştırmanın amacı lise tarih ders kitaplarında yer alan inkılap konularının 1939-1950 ve 1950-1960 yılları arası ders kitaplarında nasıl ele alındığını ve benzer yahut farklılıklarının olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye Cumhuriyeti'nin 1939-1960 yılları arasında liselerde ders kitabı olarak okutulmuş olan ve ulaşılabilen lise tarih ders kitapları incelenmiştir. Nitel bir araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, bu tarihler arasında liselerde okutulan 7 farklı ders kitabı örneklem olarak ele alınmış ve doküman analizi tekniği ile bu ders kitapları incelenmiştir. Bu kapsamda yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler 1939-1950 ve 1950-1960 yılları arası dönem olmak üzere iki farklı ana başlık altında ele alınmıştır. Bu iki dönemin birbirinden ayıran birkaç fark bulunmaktadır. Bu farklardan birisi; 1939-1950 yılları arası yazılan ders kitaplarında yapılan inkılaplar yazarlar tarafından övülürken, 1950-1960 yılları arası yazılan ders kitaplarında inkılaplarla alakalı övgüye yer verilmemiş olmasıdır. 1939-1950 yılları arasında yazılan ders kitaplarında inkılap konularına daha fazla ve detaylı olarak yer verilirken, 1950-1960 yılları arası ders kitaplarında inkılap konuları anlatılırken detaya girilmeden ve daha az sayfada konuların anlatılmış olması bu iki dönemi birbirinden ayıran bir diğer farktır. 1939-1950 yılları arası okutulmuş olan ders kitapları arasında Mustafa Kemal Atatürk döneminde yazılmış olup 1941 yılına kadar ders kitabı olarak okutulan Tarih IV Türkiye Cumhuriyeti ders kitabının dili ağırdır ancak daha sonra yazılan ders kitaplarında bu durumun olmadığı, ders kitaplarının daha sade ve öğrencilerin rahatlıkla anlayabileceği bir şekilde yazıldığı görülmektedir.