Mobil Cihaz Adli Bilişimi Kapsamında İmaj Alma Sürecine İlişkin Karar Destek Sistemi Oluşturulması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, Adli Bilişim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN YILMAZ
Danışman: Hüseyin Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Adaletin zamanında tecellisine adli bilişimin katkısı yadsınamaz olduğundan, bu kapsamdaki sürecin en kısa zamanda sağlıklı şekilde nihayete erdirilmesi önemli bir gerekliliktir. Günümüzde mobil cihazlar, barındırdığı veri itibariyle adli bilişim açısından en önemli delil kaynaklarından birisidir. Mobil cihazların gerek çeşitliliğindeki gerekse de kabiliyetlerindeki hızlı artış, mobil cihaz adli bilişim sürecini günden güne daha karmaşık hale getirmektedir. Aynı zamanda, bu faaliyetlerin devamını sağlayacak yeni personellerin sürece adaptasyonunu zorlaştırmaktadır. Mobil cihazlardan imaj alınmasındaki başarı, mobil cihaz adli bilişimi sürecinin tamamını doğrudan etkilemektedir. Bu tez çalışması kapsamında mobil cihazların imajlarının alınması sürecinde, personelin hızlı ve etkin karar vermesini sağlamak amacıyla bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Bu amaçla, mobil cihaz adli bilişim sürecini yürüten bir birimin faaliyetleri incelenmiş, problem tanımı yapılmış ve gerekli veriler toplanmıştır. Bu veriler üzerinde literatürde yer alan çeşitli algoritmalar test edilmiş ve verileri açıklama kabiliyetleri belirlenmiştir. Bu yolla, verinin içerdiği girdi-çıktı ilişkisini en iyi şekilde açıklayan yöntem, karar destek modeli olarak seçilmiştir. Karar destek sisteminin diğer bileşenlerine yönelik teknik gereksinimlerin belirlenmesi amacıyla kalite fonksiyonu göçerimi metodolojisi takip edilerek, karar vericilerin ihtiyaç ve beklentileri mümkün mertebe sağlıklı şekilde geliştirilen sisteme uygulanmıştır. Erişilebilirlik ve esneklik ihtiyaçlarına daha yüksek düzeyde cevap verdiği için, önerilen karar destek sistemi web tabanlı bir yazılım olarak geliştirilmiştir. Yazılımın çalıştırdığı karar destek sistemi, hem mobil cihazdaki arızanın tespitinde hem de yapılan tespit neticesinde mobil cihazın imajının alınması için yapılacak işlemlere karar verilmesinde destek sağlamaktadır. Geliştirilen yazılım belirli bir süre ile mobil cihaz adli bilişim personeli tarafından kullanılmış ve yazılımı kullanan personelden kullanımı sonucunda geri bildirimleri istenmiştir. Geri bildirimlerin analizi, karar destek sistemi yazılımının kullanımının kolay olduğu, anlaşılır olduğu ve mobil cihaz adli bilişim sürecine gerek hız gerekse de doğruluk açısından katkı sağlayacağını göstermiştir.