Masif rotator manşet yırtığı hastalarında psödoparezi, psödoparalizi kavramları ve radyolojik değerlendirmeleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİH YAŞ
Danışman: MUHAMMET BAYBARS ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rotator manşet yırtığı olan hastalar klinikte farklı şikayetler ile karşımıza çıkabilir. Bu hastaların değerlendirmesi yapılırken iyi bir anamnez ve fizik muayene tedavi planlamasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Masif rotator manşet yırtığı olan hastalarda omzu ekleminde hareket açıklığında azalma görülebilir. Bunun nedeni ise net olarak tanımlanamamıştır. Ancak etiyolojisinde birden fazla neden olabileceği üzerinde durulmuştur. Omuzda psödoparezi ve psödoparalizi terimleri klinisyenler arasında kullanılan terimlerdir. Ancak terminolojik olarak tanımladıkları durumlar hakkında net bir uzlaşı sağlanamamıştır. Bu iki terim omuz ekleminde herhangi bir nörolojik patoloji olmayan durumlarda omuz ekleminde meydana gelen fleksiyon ve abduksiyon hareketlerinde kayıp olarak tanımlanmaktadır. Son yıllarda bu kavramlar üzerinde yapılan çalışma sayısı giderek artmaktadır. Ancak yapılan çalışmalarda bu terimlerin net olarak açıklamaları halen yapılamamıştır. Altında yatan birden fazla sebep olması ve omuz ekleminin ve skapulotorasik eklemin kompleks yapısı nedeniyle bu patolojilere sebep olan durumu standardize etmek oldukça zor görünmektedir. Bu çalışmanın amacı masif rotator manşet yırtığı olan hastaları omuz ekleminde hareket açıklıklarına göre normal olanlar, psödoparezisi olanlar, psödoparalizisi olanlar şeklinde sınıflamak ve bu gruplar arasında lateral akromiyon açısı (LAA), kritik omuz açısı (KOA), akromiyohumeral mesafe (AHM), akromiyon indeksi (AI), omuz abduksiyon moment (OAM) indeksi ve yağlı dejenerasyonları açısından karşılaştırmak ve gruplar arasında bu değerlerin farklı olup olmadığını anlamaya çalışmaktır. Gereç ve Yöntem Araştırmanın yeri Gazi Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı (A.D) olarak belirlendi. Araştırmanın evrenini ise Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji A.D'da 2010 – 2020 yılları arasında masif rotator manşet yırtığı tanısı ile artroskopik cerrahi ile tedavi edilen hastalar oluşturdu. Bu hastalar omuz ekleminde hareket açıklıklarına göre; hareket kaybı olmayanlar (Grup 1), 0-90 derece arasında elevasyonu olanlar (psödoparezi, Grup 2) ve 0-45 derece arasında elevasyonu olanlar (psödoparalizi, Grup 3) olmak üzere 3 grubu ayrıldı. Çalışmaya dahil edilen 406 hastanın direkt grafileri üzerinden lateral akromiyon açıları, kritik omuz açıları, akromion indeksleri, akromiohumeral mesafeler ve omuz abduksiyon moment indeksleri; MRG'leri üzerinden supraspinatus yağlı dejenerasyon dereceleri ölçüldü. Bulgular Çalışmaya dahil edilen hastaların cinsiyet dağılımları 248 kadın (%61,9) ve 158 erkek (%38,9) idi. Hastaların ameliyat tarihindeki yaşları en küçük 34 en büyük 82 olmak üzere ortalama 62,5'ti. Hastaları değerlendirilen LAA ve AHM masif rotator manşet yırtıklarını değerlendirmede ve gruplar arasında istatistiksel anlamlılık göstermedi (p= 0,230, p=0.455). KOA, AI, masif rotator manşet yırtıklarının tansının konmasında anlamlı bulunurken gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bulunmadı p=0,339, p=0,492). Yağlı dejenerasyon evresi ve omuz abduksiyon moment indeksi Grup 1'i grup 2 ve grup 3 ten ayırmada istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001, p<0,026). OAM indeksi için cutt-off değeri 0,76 bulundu. Bu değerin <0,76 olması durumunda masif rotator manşet yırtığı hastalarında psödoparezi ve psödoparalizi riski artmış olabilir. Sonuç Sonuç olarak masif rotator manşet yırtıklarında omuz ekleminde hareket kaybının terminolojisi ile fikir birliği henüz sağlanamamıştır. ''Psödoparezi'' ve ''psödoparalizi'' kavramları daha net sınırlarla ve kesin ifadelerle tanımlanılmasına ihtiyaç vardır. Bu durumların neden meydana geldiği konusunda ise net bir etiyolojiden söz edilemez. Birden fazla faktörün masif rotator manşet yırtığına bağlı olarak omuz ekleminde hareket kaybına neden olduğu düşünülebilir. Ayrıca masif rotator manşet yırtıklarında yapılan ölçümlerin omuz ekleminde hareket kaybı olup olmamasına göre kıyaslandığı hastalarda tartışmalı ölçüm sonuçları görülebilir. Bazı ölçümler literatür ile uyumluyken bazılarında literatürde gösterilen değerlerden farklı sonuçlar olabileceği sonucuna vardık. Daha net ve kesin ölçüm sonuçları için görüntüleme ve ölçüm yöntemlerinin standartize edilmesine ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Masif rotator manşet yırtığı, Psödoparezi, Psödoparalizi, Radyolojik açılar