Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nursel DAL
Danışman: Saniye Bilici
Özet:
Tip 2 Diabetes Mellituslu (T2DM) bireylerde beslenme oldukça önemlidir ve bazı beslenme faktörleri, kardiyovasküler hastalıklar (KVH) için risk oluşturmaktadır. Kesitsel tipteki bu çalışma; T2DM tanılı hastaların beslenme ile ilişkili kardiyovasküler risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla İç Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen 19-64 yaş arası 70 T2DM’li hasta (23 erkek, 47 kadın) ile yürütülmüştür. Çalışma kapsamında hastaların sosyo-demografik özellikleri, sağlık öyküsü, fiziksel aktivite bilgileri (IPAQ), Framingham Risk Skorunun (FRS) belirlenmesine ilişkin verileri toplanmış, MEDFICTS diyet değerlendirme anketi uygulanmış ve üç günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Araştırmacı tarafından hastaların bazı antropometrik ölçümleri alınmış, hastane kayıtlarından elde edilen rutin bazı biyokimyasal bulguların yanı sıra serum TNF-α, IL-6, TMAO, zonulin ve I-FABP analizleri değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca viseral adiposite indeksi (VAİ) ve plazma aterojenik indeksi (PAİ) hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda, FRS’ye göre bireylerin %18,5’i kardiyovasküler açıdan orta-yüksek düzeyde riskli olarak belirlenmiş; BKİ, bel-boy oranı, vücut yağ oranı ve VAİ değeri ile FRS toplam puanı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin FRS toplam puanı ile serum trigliserit, total kolesterol, LDL-K düzeyleri ve PAİ değeri arasında ve PAİ ile serum zonulin ve I-FABP düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Serum TMAO, zonulin ve I-FABP düzeyleri düşük riskli ve orta-yüksek riskli bireyler arasında farklılık göstermemiştir (p>0,05). Bireylerin MEDFICTS toplam skoru orta-yüksek riskli bireylerde (85,2±23,03), düşük riskli bireylere (76,7±19,80) göre anlamlı olmasa da daha yüksek bulunmuştur (p>0,05). Orta-yüksek riskli bireylerin düşük riskli bireylere göre diyetle enerji, protein, hayvansal protein, toplam yağ, doymuş yağ, tekli doymamış yağ asidi ve kolesterol alımının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin serum LDL-K (r=0,247, p<0,05) ve I-FABP düzeyleri (r=0,248, p<0,05) ile MEDFICTS skorları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çalışma sonuçları; T2DM’li hastalarda viseral adipozitenin, enerji, hayvansal protein, toplam yağ, doymuş yağ ve kolesterol içeriği yüksek besinlerin fazla tüketiminin ve bağırsak geçirgenliğinin kardiyometabolik riski artırabileceğine işaret etmektedir. Sonuçlar, bireylerin kalp sağlığı için bazı diyet değişiklikleri yapmaları gerektiğini göstermekle birlikte bağırsak geçirgenliği ve KVH riski ilişkisine yönelik geniş örneklemli yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler : Diyabet, Trimetilamin-N-oksit, Zonulin, Bağırsak geçirgenliği, Kardiyovasküler risk, MEDFICTS