Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 48-60 aylık çocukların ve annelerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUKİYYE YILDIZ ALTAN

Danışman: ZEYNEP KURTULMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 48-60 aylık çocukların ve annelerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada hem nicel hem nitel verilerin toplandığı ve analiz edildiği karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Ankara İli Yenimahalle İlçesi'nde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulları ve anasınıflarına devam eden 143'ü kız ve 140'ı erkek toplam 283 çocuk ve bu çocukların anneleri (N=283) oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, problem çözme becerileri ölçeği (4-7 yaş), problem çözme envanteri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan annelere problem çözme envanteri öğretmenler aracılığıyla veya araştırmacı tarafından ulaştırılmış ve aynı yolla geri toplanmıştır. Sonrasında ölçeği dolduran annelerin çocuklarına Problem Çözme Becerileri Ölçeği bireysel olarak uygulanmıştır. Uygulama sırasında çocuklara ölçekteki resimler gösterilip ilgili sorular okunduktan sonra çocukların vermiş oldukları cevaplar cevap anahtarına kaydedilmiştir. Çocukların tamamına ölçek uygulandıktan sonra alınan puanlara bakılarak çocukların puanları sıralanmıştır. En yüksek puan alan on çocuk (üst grup) ile en düşük puan alan on çocuk (alt grup) belirlenmiş ve bu çocukların anneleri nitel verilerin toplandığı çalışma grubunu oluşturmuştur. Alt grup ve üst grupta yer alan çocukların anneleri ile iletişime geçilmiş ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 20 paket programından yararlanılmış ve sonuçlar için anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Grupların normallik dağılımlarına göre parametrik ve parametrik olmayan istatistikler kullanılmıştır. Parametrik istatistiklerden İlişkisiz Örneklemler t-testi, ANOVA ve parametrik olmayan istatistiklerden Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır ve iki ölçeğin arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla Sperman korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çalışma grubunda yer alan çocukların problem çözme becerileri ölçeği alt boyutlarından en düşük puan aldıkları alt boyutun "Problem hakkında soru sorma" ve en yüksek puan aldıkları alt boyutun "Bir takım eylemlerin sonucunu tahmin etme" alt boyutu olduğu belirlenmiştir. Çocukların problem çözme becerilerinin yaş, öğrenim süresi, doğum sırası, annelerinin eğitim durumu, anne mesleği değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Annenin eğitim düzeyi arttıkça çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çocukların okul öncesi eğitim kurumuna uzun süre devam eden çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının daha yüksek olduğu ve dört yaşına kıyasla beş yaşındaki çocukların problem çözme becerileri toplam puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sperman korelasyon katsayılarına göre çocukların problem çözme becerileri ile annelerinin problem çözme becerilerine olan algıları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak annelerin problem çözme envanterinden aldıkları puanların gruplara ayrılması sonucu ilgili gruplarda yer alan annelerin çocuklarına ait problem çözme becerileri toplam puanları da gruplara ayrılmıştır. Bu gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla annelerin ve çocuklarının problem çözme becerileri arasında korelasyonel bir ilişki saptanamamışken grupların problem çözme becerileri ölçeklerinden almış oldukları puanların birbirinden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.