Okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin okul bileşenlerinin görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL YAZICI ER
Danışman: Onur Erdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin mevcut durumlarını; bu becerilerin okul ortamına nasıl yansıtıldığını ve geliştirilmesine yönelik uygulamaları müdür yardımcıları, öğretmenler ve velilerin görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Araştırma, aynı zamanda okul müdürlerinin 21. yüzyılda sahip olması gereken yönetim becerilerine ilişkin görüşleri de belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın hedefleri doğrultusunda, temel nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Bu çalışmada, okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerini incelemek amacıyla, müdür yardımcıları, öğretmenler ve velilerden oluşan bir katılımcı grubu oluşturulmuştur. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup maksimum çeşitlilik tekniği kullanılmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Sivas ilinde görev yapan 12 müdür yardımcısı, 16 öğretmen ve 12 veli ile gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sonucunda, 21. yüzyıl becerileri; öğrenme ve yenilikçilik, bilgi-teknoloji-medya okuryazarlığı ve yaşam-kariyer becerileri olmak üzere üç ana başlık altında ve 12 madde kapsamında incelenmiştir. Toplanan veriler, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Veriler, araştırmanın alt problemleri doğrultusunda yapılandırılmış ve analiz edilmiştir. Bu bağlamda, okul müdürlerinin üç ana beceri alanındaki uygulamaları müdür yardımcıları, öğretmenler ve velilerin görüşleri temelinde ayrı ayrı değerlendirilmiş; ayrıca okul müdürlerinin 21. yüzyılda sahip olması gereken yönetim becerileri ile bu becerilerin geliştirilmesine yönelik önerilere de yer verilmiştir. Müdür yardımcıları ve velilerden elde edilen veriler doğrultusunda, okul müdürlerinin öğrenme ve yenilikçilik, bilgi, teknoloji ve medya okuryazarlığı ile yaşam ve kariyer becerilerini okul ortamında uygulamaya çalıştıkları sonucu ortaya çıkmıştır. Ancak öğretmen görüşlerinden elde edilen verilerden, bu becerilerin uygulanmasında yetersizlikler bulunduğu ve okul müdürlerinin söz konusu becerilere istenilen düzeyde sahip olmadıkları ortaya çıkmıştır. Bu durum, okul bileşenleri arasında algı farklılıklarının mevcut olduğunu ve müdürlerin 21. yüzyıl becerilerini uygulama yeterliliklerinin okul bileşenleri tarafından eşit düzeyde algılanmadığını ortaya çıkarmıştır. Katılımcılar ayrıca, okul müdürlerinin etkili iletişim becerilerine sahip olmalarının 21. yüzyılın gerektirdiği yönetim anlayışı açısından vazgeçilmez olduğunu vurgulamıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda, okul müdürlerinin insan odaklı, etik ve insani yönü güçlü becerilere sahip olmalarının diğer yönetsel becerilerden daha öncelikli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar, bu becerilerin geliştirilmesi amacıyla okul müdürlerine yönelik uygulamalı hizmet içi kurslar, seminerler ve eğitim programlarının düzenlenmesini; müdür atamalarında adaletli ve liyakate dayalı mülakat yapılmasını önermiştir. Ayrıca, öğretmenler ve veliler, okul müdürlerinin yurtdışı eğitim gezilerine katılarak farklı eğitim sistemlerini gözlemleme fırsatı elde etmelerinin önemine dikkat çekmiştir. Okul bileşenleri arası görüş farklılıklarının belirlenmesine yönelik değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve okul bileşenlerinin, okul müdürleriyle ilgili gözlemlerini ve önerilerini paylaşabilecekleri düzenli geri bildirim sistemlerinin oluşturulması, bu veriler ışığında okul müdürleri ile uygulamalarda iyileştirme yapılması önerilmektedir.