Üniversite yönetişiminin katılımcı karar alma açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE SERRA GÜNER

Danışman: TÜRKER KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı; Ankara ilinde bulunan bir üniversite örneği üzerinden üniversitelerde yönetişim süreçlerinin katılımcı karar alma açısından nasıl işlediğini; akademik ve idari aktörlerin karar alma süreçlerine katılım deneyimlerine ilişkin görüşlerini değerlendirmektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanmış ve durum çalışması deseni kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, çalışmanın yapıldığı üniversitede görev yapan toplam 20 katılımcı oluşturmuş; bu kapsamda 5 akademik yönetici, 5 akademik personel, 5 idari yönetici ve 5 idari personelden veri toplanmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem yoluyla elde edilmiş; içerik analizi ile çözümlenmiştir. Analiz sonucunda bulgular; katılımın değerlendirilmesi, rol ve etki algısı, kararların etkililiği, akademik–idari denge, kurulların işleyişi temaları altında yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, karar alma süreçlerine katılım düzeyinin aktörlerin kurumsal konumlarına ve üstlendikleri görevlere göre farklılaşabildiğini; rutin ve operasyonel kararlarda katılımın daha görünür stratejik nitelikteki kararlarda ise katılımın daha sınırlı olabildiğini göstermektedir. Kurulların işleyişine ilişkin değerlendirmeler; düzenli toplantıların kurumsal işleyişi desteklediğini ancak gündem belirleme, kararların biçimlenmesi ve uygulanmasına ilişkin deneyimlerinin aktör gruplarına göre farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca akademik ve idari aktörler arasında denge ve tamamlayıcılık bulunduğu bunun ise güçlü iş birliği ve uyumla desteklenebildiği; buna karşın kaynak/bütçe kısıtları ile bakış açısı farklılıklarının zaman zaman iş birliği süreçlerini zorlaştırabildiği görülmektedir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak; stratejik karar alma süreçlerinde farklı aktör gruplarının katılımını teşvik edecek daha kapsayıcı mekanizmaların geliştirilmesi önerilmektedir. Buna ek olarak; akademik ve idari personel arasındaki bakış açısı farklılıklarını en aza indirecek ve kaynak kullanımında ortak aklı işletecek kurumsal bir iletişim kültürünün benimsenmesi önem arz etmektedir.