Üniversite öğrencilerinin ay'ın evreleri ve tutulmalar konusunda kavram yanılgılarının belirlenmesi ve iyileştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET FAZIL ŞEMET

Danışman: Uygar Kanlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, farklı disiplinlerden üniversite öğrencilerinin Ay'ın evreleri ve tutulmalar konusunda kavram yanılgılarının belirlenmesi ve iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma bir saptama ve durum analizi çalışması niteliğindedir. Bu sebeple ilgili araştırmada tarama ve örnek olay yöntemi birlikte kullanılmıştır. Bu araştırma; uygun ve amaçlı örnekleme yöntemine göre Ankara ilindeki bir üniversitede; eğitim, fen, diş hekimliği, eczacılık, mimarlık, mühendislik, sağlık bilimleri ve teknoloji fakülteleri ile meslek yüksekokullarında öğrenim görmekte olan, Temel Astronomi Konularında Okuryazarlık seçmeli dersini alan toplam 135 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Katılımcıların kavram yanılgılarının belirlenmesinde veri toplama aracı olarak, alanyazındaki sorulardan dört aşamalı olarak oluşturulan bir astronomi kavram testi ile yarı yapılandırılmış mülakat birlikte kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen öğrenciler, dört aşamalı astronomi kavram testi ve yarı yapılandırılmış mülakat sonucu Ay'ın evreleri ve tutulmalar ile ilgili kavram yanılgısı tespit edilen gönüllü öğrenciler arasından seçilmiştir. Öğrenciler ile kavram yanılgılarının iyileştirilmesine yönelik üç boyutlu materyal ve web tabanlı simülasyon uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında, dört aşmalı test ve yarı yapılandırılmış mülakat sonucunda; öğrencilerin Ay'ın hareketleri ve evreleri ile tutulmalar hakkında çeşitli kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Güneş tutulmasının Dolunay evresinde gerçekleştiği, Ay'ın evrelerinin oluşumuna Yer'in gölgesinin neden olduğu ve Ay'ın kendi ekseni etrafında dönmediği vb. yanılgılardan bazılarıdır. Kavram yanılgılarını gidermek için kullanılan üç boyutlu materyallerin ve web tabanlı simülasyon etkinliklerinin bazı kavram yanılgılarının iyileştirilmesinde etkili olduğu görülmüştür.