Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çağrı ARI
Danışman: Beyza Merve Akgül
Özet:
Bu araştırma, bedensel, görme ve işitme engelli sporcuların boş zaman deneyimlerini nasıl yorumladıklarını ve anlamlandırdıklarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Yorumlayıcı paradigma yaklaşımının benimsendiği bu çalışma kapsamında, olguları bireylerin öznel deneyimleri bağlamında derinlemesine incelemeyi amaçlayan araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Katılımcılar, belirli kriterleri karşılayan katılımcıları seçme olanağı tanıyan amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, 8 bedensel engelli (4 kadın, 4 erkek), 11 görme engelli (7 erkek, 4 kadın) ve 11 işitme engelli (6 kadın, 5 erkek) olmak üzere toplamda 30 sporcu çalışmaya dahil edilmiştir. Engelli sporcuların boş zaman deneyimlerine ilişkin elde edilen veriler, Şubat-Eylül 2022 tarihleri arasında yüz yüze gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu, engelli sporcuların boş zaman deneyimleri, boş zamana katılım engelleri, Covid-19 pandemi süreci ve spor yaşamlarının boş zaman deneyimlerine etkisini incelemek amacıyla 14 adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Yapılan görüşmeler ses kaydına alınmış ve kelimesi kelimesine yazıya dökülmüştür. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve “Boş Zamanları Değerlendirme”, “Boş Zaman Etkinliklerine Katılımı Etkileyen Faktörler”, “Spor Kariyerinin Yaşama Etkisi” ve “Covid-19 Pandemisinin Etkileri” olmak üzere dört ana temaya ulaşılmıştır. Engelli sporcuların görüşleri gerçek örnekler, farklılıklar, benzerlikler ve anlam bütünlüğü göz önünde bulundurularak alt temalara ayrılmış ve alt temaların bir araya getirilmesi ile temalar oluşturulmuştur. Sonuç olarak, engelli sporcuların boş zaman deneyimlerinin genel eğilimlerle benzerlik göstermekle birlikte yoğun antrenman programları ve seyahat gibi spor kariyerlerine özgü faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir. Bununla birlikte, engelli sporcularda ekonomik durum ve yapısal engeller gibi kısıtlayıcıların boş zaman etkinliklerine katılımı sınırlandırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Covid-19 pandemi sürecinin engelli sporcuların boş zaman alışkanlıkları üzerinde önemli ölçüde değişime neden olduğu ve olumsuz psikolojik etkilere yol açtığı belirlenmiştir. Çalışma sonuçları, engelli sporcuların boş zaman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kapsayıcı politikaların geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, engelli sporcuların karşılaştığı zorlukları ve bunların üstesinden gelmek için geliştirilebilecek stratejileri daha derinlemesine incelemelidir.
Anahtar Kelimeler : Engelli sporcular, Boş zaman, Boş zaman davranışı