COVID-19 geçirmiş hastalarda yüksek şiddetli aralıklı aerobik egzersiz eğitiminin oksijen tüketimi kas oksijenizasyonu ve fiziksel aktivite seviyesi üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE BAYTOK
Danışman: Meral Boşnak Güçlü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) pulmoner ve ekstrapulmoner fonksiyonlarda etkilenim yapar. Alt ekstremite yüksek şiddetli aralıklı aerobik egzersiz (AE-HIIT), kardiyopulmoner fonksiyonları iyileştirebilir ancak post-COVID-19 hastalarda literatür sınırlıdır. Amacımız akciğer tutulumu olan post-COVID-19 hastalarda AE-HIIT'in oksijen tüketimi, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite, fonksiyonel durum, solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı, periferik kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, nefes darlığı, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktır. Rastgellenmiş, kontrollü, üç kör çalışmadır. Eğitim grubuna 8 hafta AE-HIIT uygulandı, kontrol grubuna solunum egzersizleri verildi. Oksijen tüketimi, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite, fonksiyonel durum [COVID-19 Sonrası Fonksiyonel Durum Ölçeği (PCFS)], solunum fonksiyonları, diffüzyon kapasitesi, solunum kas kuvveti ve enduransı, periferik kas kuvveti, fonksiyonel egzersiz kapasitesi [6-dakika yürüme testi (6-DYT)], günlük yaşam aktiviteleri sırasındaki nefes darlığı ['London Chest' Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (LCADL)], yorgunluk [Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ)] ve yaşam kalitesi ['Saint George' Solunum Anketi (SGRQ)] değerlendirildi. AE-HIIT grubunda VO2zirve, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite süresi, adım sayısı, FEV1, solunum ve periferik kas kuvveti ve 6-DYT mesafesi kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı arttı, PCFS, YŞÖ ve SGRQtoplam puanları istatistiksel anlamlı azalırken (p 0,05). AE-HIIT, post-COVID-19 hastalarda oksijen tüketimi, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite seviyesi, egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, solunum ve periferik kas kuvveti ve yaşam kalitesini iyileştirdi, nefes darlığı ve yorgunluk algısını azalttı. Pulmoner diffüzyon kapasitesi ve solunum kas enduransını değiştirmedi. AE-HIIT, akciğer tutulumu olan post-COVID-19 hastalarda oksijen tüketimi, pulmoner ve ekstrapulmoner fonksiyonları iyileştirmede, semptomları azaltmada etkili ve güvenli bir tedavi yöntemidir. AE-HIIT, post-COVID-19 hastalarda fonksiyonel durum ve yaşam kalitesini iyileştirmede klasik egzersiz yaklaşımlarına alternatif olabilir.