Psikolojik manipülasyonun SNOT-22 skoruna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IBTISAM MOHAMMAD
Danışman: SÜLEYMAN CEBECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nazal ve sinonazal hastalıklar, genelde burun ve paranazal sinüs mukozasının inflamasyonu ve enfeksiyonu nedeniyle oluşan ve burun tıkanıklığına neden olan geniş bir hastalık grubudur. Ve hastaların yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürürler. İstatistiksel veriler bu hastalikların, birçok kronik hastalığa göre daha olumsuz etkilerde sahip olduklarını gösterir, ve sadece önemli fiziksel semptomlara yola açmakla kalmaz aynı zamanda büyük ölçüde fonksiyonel ve emosyonel bozukluklarla da sonuçlanır. Nazal ve sinonazal hastalıkların düşük mortaliteye sahip yaşam kalitesi hastalıkları olmaları ve hastaları tıbbi tedavi aramaya iten şeyin çoğunlukla yaşam kalitelerinin bozukluğu olması nedeniyle çoğu rinolojik hastalık için tedavinin temel amacı, hastanın algıladığı yaşam kalitesini iyileştirmektir. Bu amaçla Hasta Değerlendirmeli Sonuç Ölçütleri (PROM'lar) kullanılır. Hastalığa özgü araçlar, hastalar için en önemli semptomları kolayca tanımlar, konsültasyona odaklanır ve yararlı bir klinik kayıt sağlar, böylece hastanın ziyaretini kolaylaştırmaya yardımcı olabilir. Tedavinin amaçlarını tanımlamak için kullanılabilirler ve sonuçtaki küçük ama klinik açıdan anlamlı değişikliklere karşı diğer ölçümlerden daha duyarlı olmaları muhtemeldir. Rinoloji hastaların yaşam kalitelerini değerlendirmek için en sık kullanılan PROM'lar, Rinosinüzit Kısıtlılık İndeksi (RSDI) ve Sinonazal Sonuç Testi-22 (SNOT-22)'dir. Hastaların PROM'lara verdiği yanıtları etkileyebilecek faktörlerin düşünülmesi önemlidir. Bu faktörler arasında "önceden etki etme/bilinç altı psikolojik manipülasyon/priming" olarak hipotez ettiğimiz kavram da önemli bir rol oynayabilir. Priming veya manipülasyon, kişilerin belirli kavramlar veya uyarıcılara maruz kalınmasından sonraki değerlendirmeleri davranışları veya yanıtları kişilerin bilinçaltını etkileyerek değiştirebilen psikolojik bir fenomendir. Psikoloji ve sosyoloji araştırmalarında manipülasyonun kapsamlı bir şekilde incelenmesine rağmen, genel olarak subjektif sağlıkla ilgili yaşam kalitesi formları ve özellikle rinoloji ile ilgili anketler üzerindeki etkisi henüz araştırılmamıştır. Bu Araştırmada, psikolojik manipülasyonun, rinolojide en sık kullanılan yaşam kalitesi formların (SNOT-22 ve RSDI) üzerindeki etkisini araştırdık. Gazi Üniversitesi Kulak Burun Boğaz Bölüm'üne rinolojik hastalıklardan dolayı başvuran hastaları kısa bir manipülasyon metni kullanarak pozitif veya negatif manipüle etmeye çalıştık. Çalışmaya toplam 111 hasta dahil edildi, bu hastalarda 76'si SNOT-22 formunu doldurdu ve 38'i RSDI formunu doldurdu. Hastalar ayrıca eğitim düzeyi, yaş, cinsiyet, medikal tedavi geçmişi, sinüs ameliyatı geçmişi ve tanıya göre alt gruplara ayırıldı. Tüm gruplar, istatiksel ve klinik olarak anlamlı olacak şekilde, manipülasyondan etkilendiğini gördük. Araştırmamızda, katılımcılar bilinçli bir şekilde manipüle edilmiş olsalar da gerçek şudur ki, böyle fenomenler günlük hayatımızda etrafımızda meydana gelir ve klinik uygulamada istemsiz bir şekilde meydana gelebilir. Bu bulgular ışığında tedavi kararlarının ve araştırma sonuçlarının bu yaygın olarak kullanılan PROM'ların sonuçlarına dayalı olarak alındığı gerçeği göz önüne alındığında, hekimlerin ve araştırmacıların bu etkiyi mümkün olduğunca en aza indirmeye çalışmaları gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik Rinosinüzit, Alerjik Rinit, Yaşam Kalitesi, Burun Tıkanıklığı, Yaşam Kalitesi Formları, SNOT-22, RSDI.