Matematik öğretmen adaylarının bilişsel istem düzeyi yüksek matematiksel problemleri çözmede yaşadıkları zorluklar ve bu zorluklara dair atıfları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİDA EMÜL
Danışman: AHMET ARIKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmalar, bilişsel istem düzeyi yüksek matematiksel görevlere katılma fırsatlarına sahip olduklarında, öğrencilerin üst düzey düşünme ve muhakeme etme becerilerinin geliştiğini ve matematiksel kavramlarla ilgili anlayışlarının zenginleştiğini göstermiştir. Buna bağlı olarak öğretmenlerin bu tür görevleri yerine getirmede gerekli bilgi ve becerilere sahip olması beklenir. Nitekim üst düzey düşünme ve muhakeme becerilerini geliştirmeye yönelik öğrenme ortamlarını düzenleme, öğretmen yeterlilikleri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla öğretmen yetiştirme programlarının bu beklentiyi karşılayacak nitelikte iyileştirilmesinde, öğretmen adaylarının sahip olduğu zorlukların belirlenmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu kapsamda bu araştırma ile amaç, sayılar teorisi bağlamında bilişsel istem düzeyi yüksek matematiksel görevleri yerine getirmede öğretmen adaylarının yaşadıkları zorlukları incelemek ve bu zorlukları adayların görüş ve değerlendirmeleriyle birlikte tartışarak bu yönde ilgili literatüre katkıda bulunmaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen araştırmanın katılımcıları, amaçsal durum örneklemelerinden kolay ulaşılabilir ve ölçüt durum örnekleme yöntemlerinin birlikte kullanımı ile belirlenen dört öğretmen adayı olmuştur. Veriler, seçmeli bir ders kapsamında yürütülen problem çözme oturumları ve bu oturumlardan sonra yapılan yarı yapılandırılmış sorular içeren bireysel görüşmeler ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz teknikleri kullanılmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının muhakeme sürecinde yaşadığı zorlukların kaynağının çoğunlukla matematiksel kavramlara yönelik zayıf kavrayışları olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının muhakeme eylemlerindeki strateji seçimlerinde problemlerin matematiksel kavramlar açısından değerlendirilmesinden daha çok stratejik ve epistemolojik bilgilerinin etkin olması bir diğer önemli bulgulardandır. Diğer taraftan öğretmen adaylarının yaşadığı zorlukları kavramsal ve stratejik bilgi eksikliklerinin yanında, sıklıkla bu tür problemleri çözebilecek öğretim faaliyetleri içerisinde bulunmamalarına atfettikleri görülmüştür. Elde edilen sonuçlar ışığında araştırmacı ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.